Teken van leven Dood, boeddhisme en Batchelor Waarom leraren?

 
Dit jaar staat - net als het vorige toen het hart het bijna begaf - in het teken van ziekten.
De eerste helft van dit jaar had ik stevige bloedarmoede; toen dat verholpen leek ging het van onderen fout. Eerst een blaasontsteking, maar dat was slechts een voorbode van de prostaatkanker die ik blijk te hebben. Met uitzaaiingen. Nu ben ik net gecastreerd omdat testosteron de kanker bevordert. Over een paar weken volgt de chemo. Het is ongeneeslijk maar het kan wel een paar jaar duren voor ik dood ga.
Maar goed, dan zou ik 80 zijn en dat is ook wel een mooie leeftijd.

Dit is trouwens blog nummer 300, wel een goed aantal.

=======================================================================

Wat heb ik aan het boeddhisme als ik dood ga?
Batchelor, Wallis en Schettini

Weer eens bezig met de dood (op termijn) vroeg ik me af wat ik nu aan het boeddhisme heb. Een behoorlijke portie gemoedsrust, dat zeker wel. Maar weinig specifieks, weinig ontologisch bijvoorbeeld. Hoe zit het met m'n favoriete auteur, Stephen Batchelor? Zoekend naar artikelen van en over hem kwam ik (niet echt recent) bij het artikel 'On the Faith of Secular Buddhists' van Glenn Wallis (HIER ).
Dat sloot aan bij de moeite die ik had met het boek 'After Buddhism' van Batchelor: toch nog veel te boeddhistisch met een nogal willekeurige selectie uit de oude Dhamma. Daarover heb ik al geschreven in een blog uit 2015 . Wallis bespreekt een eerder artikel van Batchelor, de kern van z'n latere boek bevattend.
Nu spreekt me het meest de reactie (in zekere zin: tussenpositie) aan van Stephen Schettini, The Naked Monk. Ik noemde dit al in een blog uit oktober 2012 :
Hij schreef: (HIER ) :

'The hardest thing I ever did was walk away from Buddhism. It had saved my sanity and my life. After decades of self-destructive behavior, I’d found myself at home in the arms of the Tibetan Diaspora. After years of isolation, I’d felt I belonged.
Like many converts however, I came in time to see that the lineage-holders were just human, that Buddhism was just another religion. Perhaps the biggest lesson I’d learned from my adventure was that no matter which labels I adopted or rejected, in the end I’d have to depend on my wits.
Easier said than done. That tidy explanation didn’t end my emotional dependency. Even as I left my Buddhist teachers and friends, I still felt driven to rationalize my move in the eyes of the Buddha. It was childish, but there you are. I make no apologies for it.
I turned to the Pali Canon, the least disputed of all Buddhist scriptures, and found my justification. The Buddha, I convinced myself, would approve of my position. I even found citations about “no two monks taking the same path,” and so on.
Such is myth and the way we use it. It helps us through our baby steps. I was deeply attached to the story of the ‘historical’ Buddha. I still think it’s a great story.
There was a time when I thought I’d explored it to the point of destruction. I realized that separating the myth of the man from his history was beyond me — probably beyond anyone. I’d never disentangle my projections from the accumulated weight of two and a half millennia of religious scholarship. I thought that mattered.
What makes scholarship religious is the deliberate agenda of making reality fit the theory. It’s the very opposite of the scientific agenda, which is to abandon any beliefs that don’t fit reality. The Dalai Lama himself pays lip service to this notion, though he’s really in no position to enact it.
As time passed, I identified myself as an ‘ex-Buddhist.’ At first I felt rather brave, as if I was stepping into a formless dimension without structure or refuge. When I started teaching and needed a label, ‘ex-Buddhist’ conveniently described me as having being molded by Buddhism but no longer beholden to it. It caught the eye of people in similar situations, as well as those who were curious about Buddhism but didn’t want to join up. So it did what needed to be done. That’s what labels are for.
...
As far as I can make out, Wallis intends Speculative non-Buddhism to be x-Buddhism’s alter-ego, perhaps even its conscience. This sleight of hand is precarious, however, for how could it not be yet another x-Buddhism? No matter how vociferously Speculative Non-Buddhists attack x-Buddhists, they too are a strip off the old block. They define their field of interest using the nounBuddhism and attaching their own adjectives. Speculative Non-Buddhism is informed by various ways of adhering to or rejecting the historical Buddhist tradition of ideas and practices. It speaks to an audience of Buddhists and ex-Buddhists. Who else is interested?
Wallis’s recent criticism of Secular Buddhism as being just another faith has provoked some people to defend Stephen Batchelor, who is perfectly able to defend himself – should he so choose. Perhaps though, he won’t.
In a conversation I had with Batchelor the day before Wallis’s post appeared, we considered the question Why Buddhism, and mutually lamented our dependency on Buddhist terminology. In that conversation Batchelor implicitly endorsed many of Wallis’s points. Just last year I confronted Batchelor when he described himself, without any adjectives at all, as a Buddhist. “But of course,” he said. “I have no trouble with that.”
As someone who’s been an ex-Buddhist for thirty years and counting, I know my position is troublesome. But let’s not get bogged down in labels.
It all comes down, of course, to practice. Unless I’m missing something, we all — Buddhists, x-Buddhists and Speculative non-Buddhists — have at one time or another sought in Buddhism something non-intellectual. We wondered, “Here we are; now what?” The fact that we might have answered this from Western sources is beside the point. We went to Buddhism, which answers the dilemma at great length, engagingly, provocatively and practically.
There lies our common ground: we all turned once upon a time to Buddhism.
The question raised by Wallis’s latest blog post about Batchelor and ‘his’ Secular Buddhism is this: is there something unique in Buddhism that substantially distinguishes it, say, from the philosophy of Socrates, Thoreau or even Eckhart Tolle.
Wallis’s answer is no and he’s right. To identify Gotama and his thoughts as ‘special,’ is religious, anti-scientific and wishful thinking, plain and simple.
Wallis therefore identifies Secular Buddhism as just another x-Buddhism, one more victory for myth and faith. Batchelor may be trying to establish a Buddhism divorced from wishful thinking, but in fact is creating another religion based on transcendence, personality, intellectual uniqueness, self-sufficiency and righteousness. Secular Buddhists are sticking their heads in the sand when they should be exploring further afield. How could they not study and debate Aristotle, Hume, and Parfit; the Stoics and Epicureans, Descartes, Kierkegaard and Wittgenstein? Why would they ignore Emerson, Thoreau, Montaigne, Pascal and Nietzsche?
All this assumes that everyone else is engaged in the same intellectual exercise as the Speculative Non-Buddhists.
...
It’s not exactly Wallis’s fault that a commenter on his blog described Batchelor and Secular Buddhists as ‘third-rate New Age, self-help gurus,’ but it’s curious that he let this sort of hyperbole pass. He is the moderator, after all. He asks for comments from friends and foes alike, but does nothing to stop dissenters being shooed or even scared away. Serves them right perhaps, for being sissies.
Wallis’s attacks on x-Buddhism are stridently intellectual. There’s no trace of the old young Wallis who became ‘Buddhist’ in the first place. Am I wrong in assuming that, like most of us, he did so to explore the illogicality of existence?
In his May 2012 article he demonstrates that Secular Buddhism is a faith ‘indistinguishable from every other system of religious belief,’ and comments, ‘The grounding of an “ism” in faith is neither new nor interesting.’ Wallis’s faith lies apparently in The New,aka the old Enlightenment project of Progress.
We’ve all been steeped at one time or another in Buddhist philosophy, all bumped up against the bleak limits of rationalization. We’ve all hoped there’s more to life than logic, ideas and points of view. Have the Speculative Non-Buddhists abandoned that hope?
They attack every x-Buddhism as ‘mythical.’ Nowhere do they explain what’s wrong with myth. Presumably it’s bad because it’s illogical.
Oh really. They’re no fun.
I understand bitterness. When I left the Tibetans, I was furious. How dare they not live up to my expectations? How childish it sounds to phrase it like that, and yet that’s how I felt for years. Perhaps the Speculative Non-Buddhists are in the same boat. They certainly seem to avoid the psycho-social dimension of life, seeking certainty in intellect, as if cyclic existence is just for idiots.
Wallis’s intellect is capacious and dazzling. He seems to believe it will lead somewhere new; therein lies his faith, perhaps. However, my bet is that his intellect is just as circular as yours and mine. Where will thoughts ever lead but back on themselves? They have their uses, but to reformulate them as New and Improved is just one more mind game, in fact a very old one. Ideas are tools of communication, not tickets to freedom. Sooner or later every decent idea is hijacked by yet another Quixotic search for meaning in a meaningless universe.
So what’s the alternative? Wallis attacks those who, recognizing the limits of logic, turn to myth. To treat myths as logical may be foolish, but to reject them as ‘untrue’ is philistine. To know them for what they are is to invest in the possibility of non-literal meaning — plain experience for some, transcendence for others, but in either case the meat and potatoes of life.
Myth is mankind’s basic currency of communication, shared by our ancestors around the campfire. It’s a vehicle of practical wisdom, not abstract theory. Wallis has fallen into the trap of thinking that logic trumps myth. We need both.
We don’t have to study every thinker any more than we have to think every thought. The task at hand is to live — and why not live enjoyably? No one has ever come up with a better raison d’être than love, and yet so many are distracted by the pursuit of truth. Being right is overrated.
Secular Buddhists are just trying to gather their lives together without dogma and, in most cases, without spending their days and nights immersed in heavy tomes of polysyllabic run-on sentences. To say there’s no difference between them and religious Buddhists is to abuse plain language in the name of intellectual perfection. It’s silly.
The Speculative Non-Buddhists are right. How dreary. More to the point, So What?'

Na dit artikel volgen 133 comments: boeiende discussies en nog boeiender misverstanden; HIER

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En wat heb ik hier nu aan, of straks als ik dood ga? Niets, nutteloze kennis en nutteloze inzichten.
Dat zijn de beste, net zoals die over die andere twee favoriete onderwerpen van me: evolutie-theorie en de astrofysische vraag of donkere materie wel of niet bestaat; daar kan geen leven-na-de-dood- of godsbewijs-discussie tegenop.

=======================================================================

Weer eens over de leraar

Of 'eens'? Meer oneens eigenlijk.
De BUN bestaat ook nog steeds; ze hebben een 'Dharma Advies Groep' (DAR), waarin een tiental leraren van diverse pluimage denken. Deze DAR heeft een advies geschreven over de leraar. Het is niet openbaar maar onderzoeksjournalist Rob Hogendoorn heeft het te pakken gekregen. Ik zet het hieronder zodat iedereen het kan lezen.

Rob richt zich in z'n commentaar op dit stuk helemaal op het wegkijken van deze leraren bij het seksueel misbruik (zie HIER )
Dat geeft mij de vrijheid het helemaal en alleen als een opiniërend artikel over de boeddhistische leraar te zien. Geschreven door een heterogene groep, er spreekt geen centrale intelligentie uit. Maar wel interessant om te zien hoe de leraar over zichzelf/haarzelf denkt.
Samengevat: lekker belangrijk.

En dat blijf ik onjuist en onbegrijpelijk vinden. Waar is toch het idee vandaan gekomen dat voor het vertrouwd raken met en beoefenen van het boeddhisme de leraar onmisbaar belangrijk is? Belangrijker dan de leer in de ogen van sommigen (leraren)?

Ik heb de betreffende passage al vaker geciteerd maar doe het nog eens.
In het vroege boeddhisme, in de Pali Canon en in Theravada speelt de leraar ook een rol. Vooral de Boeddha zelf als leraar dan; maar ook wel de senior-monnik.
Maar vooral toch is de LEER de leraar
Duidelijk wordt dat verwoord in twee citaten uit de Maha Parinibbana Sutta(Digha Nikaya 16):
“ 2.26. Wees daarom, Ananda, als een eiland voor jullie zelf, een toevlucht voor jullie zelf, zoek geen externe toevlucht. Met de Dhamma als jullie eiland, met de Dhamma als jullie toevlucht, zoek geen andere toevlucht.
en
6.1. En de Heer zei tegen de Eerwaarde Ananda: "Het kan zijn, Ananda, dat in sommigen van jullie de gedachte opkomt: 'De instructies van de Meester zijn er niet meer; wij hebben geen Leraar meer.' Maar zo, Ananda, moet dat niet worden gezien. Want, Ananda, dat wat ik verkondigd heb en bekend gemaakt heb als de Dhamma en de Discipline, dat zal jullie Leraar zijn nadat ik ben heengegaan."

Vergelijk deze bescheiden invulling van de rol van de leraar, aangevuld met een meer centraal stellen van 'de spirituele vriend' (in essentie een horizontale relatie) eens met het zelfbeeld van de Nederlandse Boeddhistische Leraar zoals dat is verwoord in het onlangs vetschenen advies van de DAR aan de BUN, hieronder.

Nog een paar specifieke punten
* "...boeddhistische meesters. De meesters nemen een bijzondere positie in: zij spreken hart en geest heel direct aan. Boeddhistische meesters zijn in staat anderen te helpen het pad geheel te realiseren tot en met de ontwaakte staat." 'Heel direct", dat is voor mij: op een anti-intellectualistisch wijze; dit staat op gespannen voet met veel van wat er verder in dit artikel staat.

* Er wordt gesteld: "Van belang is dat de leerling een leraar zoekt die bij hem of haar past, waarmee een zekere ‘klik’ ervaren wordt." Dat klinkt goed maar niet aan de orde komt dat die klik er op en gegeven moment (en paar jaar bv) niet meer is, dat leraar en leerling elkaar kunnen loslaten. Een leraar moet die mogelijkheid (inclusief eventueel 'doorverwijzen') nadrukkelijk aanbieden.

* De leraren hebben het met geen woord over de rol van van de leraar in de sangha als wereldljke organisatie. Laat ik maar duidelijk stelling nemen: een leraar dient geem functie te hebben in het (stichtings- of verenigings-)bestuur van de sangha.

* Indirect heb ik nu wel degelijk over misbruik gehad:
ALS GEEN LERAAR DAN GEEN MISBRUIK DOOR DE LERAAR.
In een sangha als vriendengroep kan er natuurlijk ook misbruik zijn, maar zo'n groep zal niet makkelijk een sekte worden, dus het gevaar is kleiner.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

"Leraren in het Boeddhisme
Onderricht in boeddhistische tradities kent verschillende aspecten. Als gevolg daarvan zijn er ook verschillende typen leraren. Deze tekst beschrijft de rol van leraren in het boeddhisme en gaat ook in op de relatie tussen leraar en leerling. 1

Onderzoekende geest staat voorop
Ten tijde van de Boeddha, de Ontwaakte, was er een groep leken, de Kalama’s, die de Boeddha vroegen hoe zij konden weten wat ze moesten geloven. De Boeddha antwoordde: ‘Kalama’s, gaat niet af op de mondelinge traditie, op een successie van leraren, op horen zeggen, op de overlevering van heilige geschriften, op geredeneer, op logische afleiding, op redelijke overweging, op het intuïtief toelaten van een theorie, op de schijn van bekwaamheid [van de leraar] of op de gedachte “Deze asceet is onze goeroe.” Maar wanneer jullie voor jezelf weten: “Deze geestestoestanden zijn onheilzaam [:], afkeurenswaardig [:], leiden, als je er volledig door in beslag wordt genomen, tot onheil en tot leed” dan moeten jullie ze opgeven. (in: Anguttara-Nikaya, Deel 1. Tika-Nipata, Sutta 3.65, Uitgeverij Bodhi, 2016). Via een gesprek van vragen en antwoorden brengt de Boeddha dan de Kalama’s tot het inzicht dat wanneer in een persoon begeerte opkomt, dit hem of haar schade zal berokkenen en dat wanneer begerigheid afwezig is, dit heilzame gevolgen heeft. Hij geeft de Kalama’s ook instructies voor oefeningen gericht op het ontwikkelen van liefdevolle welwillendheid (maitri/mettā), mededogen (karuna/karunā), medevreugde (mudita/muditā) en gelijkmoedigheid (upeksha/upekkhā). En hij zegt: ‘Een mens zou zo moeten leven dat hij de hele wereld, boven, onder, er dwars doorheen en overal rondom in alle richtingen doordringt met gedachten van gelijkmoedigheid – overvloedig, opgetogen, mateloos, zonder vijandigheid of afkeuring.’ De uiteenzettingen van de Boeddha waren zo helder, dat de Kalama’s in staat waren zijn uiteenzetting te volgen en meteen als waarheid te herkennen. Op dit moment, in de 21ste eeuw, twee en een half millennium later, stellen mensen hier in Nederland dezelfde vraag aan boeddhistische leraren: wat moet ik geloven? En het antwoord is ook nu: laat je leiden door wat je uit eigen ervaring weet. Boeddhistische tradities/scholen 2 en boeddhistische leraren nodigen ons uit om zélf verantwoordelijkheid te nemen voor de weg die zij ons wijzen en te onderzoeken of de beoefening het gewenste effect heeft, namelijk een duidelijke herkenning van onze innerlijke wijsheid en de natuurlijke opbloei van liefde en compassie. De boeddhistische praktijk is een proces van transformatie dat tijd nodig heeft. De variatie aan stromingen en scholen biedt ons de mogelijkheid een school te kiezen die ons het meest aanspreekt en een bevoegde leraar te vinden die ons de weg kan wijzen.

1 Het moge duidelijk zijn dat zowel leraar als leerling vrouwelijk of mannelijk kunnen zijn. In plaats van hij/zij en zijn/haar gebruiken we in deze tekst met het oog op betere leesbaarheid liever ‘hij’ en ‘zijn’.
2 Traditie en school zijn min of meer synoniem; we gebruiken in deze tekst verder ‘school’.

Boeddhistisch onderricht is in hoofdzaak onderricht voor volwassenen waarbij de meditatiebeoefening een belangrijke plaats inneemt. Sommige scholen bieden echter ook programma’s aan voor kinderen in groepsverband of voor ouders met kinderen.

Onderricht geven is de weg wijzen
De Boeddha heeft gezegd: …”de weg naar nirvana (nibbāna) bestaat, en ik besta als de gids. Maar sommige van mijn leerlingen 3 bereiken, na door mij onderwezen te zijn, het hoogste doel, en andere niet. Wat kan ik daaraan doen? Ik wijs alleen de weg.” Onderricht in het Boeddhisme omvat: Theoretisch onderricht; dit is intellectueel en rationeel; Praktisch onderricht: hierbij gaat het om onderricht in meditatie, in rituelen, in ethiek en toepassing van boeddhistische principes in het dagelijkse leven; en Onderricht dat gebonden is aan een specifieke school of ‘transmissielijn’. In de verschillende boeddhistische scholen zijn deze vormen van onderricht met elkaar vervlochten; tussen de scholen kunnen de accenten ook verschillen. Binnen veel boeddhistische scholen wordt theoretisch onderricht gegeven. Maar ook daarbuiten, bijvoorbeeld aan universiteiten wordt het boeddhisme wetenschappelijk bestudeerd, met name de teksten, de talen, de geschiedenis en de leerstellingen. Voor de realisatie van de leer (Dharma /Dhamma) is intensieve intellectuele studie niet nodig. Boeddhistische scholen geven meestal wel uitleg over de leer omdat intellectuele kennis het transformatieproces kan ondersteunen. De aandacht die aan theorie en praktijk gegeven wordt, verschilt binnen de scholen. Onderricht binnen boeddhistische scholen in Nederland De in Nederland gevestigde boeddhistische scholen bieden theoretisch én praktisch onderricht, vaak tijdens retraites (in groepsverband), in het algemeen door Nederlandse instructeurs of leraren. Meestal zijn dat leken die lange tijd toegewijde beoefenaars van de Dharma (Dhamma) zijn, maar het kunnen ook monniken of nonnen zijn. Zoals in het gewone publieke onderricht, maakt een aantal scholen in het boeddhisme een onderscheid tussen onderricht voor beginners en gevorderden. Enkele scholen hebben tot in details uitgewerkte organisatie- en onderricht-systemen (bijv. Maitreya Instituut (Foundation for the Preservation of the Mahayana Tradition – FPMT), Shambhala, Thich Nhat Hanh, Triratna, Rigpa). Er zijn bijvoorbeeld instructeurs voor het leren beoefenen van meditatietechnieken (en deze kunnen weer verdeeld zijn in assistent-instructeurs en senior-instructeurs). Daarnaast kunnen er docenten zijn die les geven aan theoretische studiegroepen. Soms wordt ook onderricht in rituelen apart gegeven. Naast het theoretische onderricht en onderricht in meditatietechnieken en in rituelen is er echter ook het aspect van spirituele begeleiding van de leerlingen. Dat ligt in veel scholen in handen van leraren of mentoren die speciaal daartoe zijn gemachtigd. Deze hebben zelf

3 We gebruiken in deze tekst verder ‘leerling’, sommige scholen hebben een voorkeur voor ‘student’ of ‘yogi’
diepgaande ervaring met meditatie (volgens de specifieke technieken die binnen de betreffende school worden toegepast) en met de ontwikkeling op het boeddhistische pad. Veel van de boeddhistische scholen hebben geen aparte instructeurs en begeleiders, alleen leraren die beide rollen vervullen (soms verder onderscheiden in assistent- en seniorleraren, regionale leraren en centrum-leraren enz.). Instructeurs en leraren horen zich bij het onderricht voorbeeldig en zoals het een boeddhist past te gedragen: ethisch, vriendelijk, welwillend en met compassie voor anderen, geduldig, emotioneel gerijpt en pretentieloos. Leraren hebben voor alles het welzijn van hun leerlingen voor ogen. Dat geldt ook voor boeddhistische meesters. De meesters nemen een bijzondere positie in: zij spreken hart en geest heel direct aan. Boeddhistische meesters zijn in staat anderen te helpen het pad geheel te realiseren tot en met de ontwaakte staat. Er zijn boeddhistische meesters die bekend staan als volledig ontwaakt, en er zijn zeer befaamde boeddhistische meesters die bekend staan als heel ver gerealiseerd maar niét volledig ontwaakt. Grote meesters, ook wel goeroe’s genoemd (of ze dragen een andere erenaam in navolging van Aziatische landen) hebben scholen gesticht die generatie na generatie zijn voortgezet. Een Tibetaanse uitspraak is: Als je leerling een betere leraar wordt dan jezelf, dan ben je een goede leraar. Bij een aantal scholen – niet bij alle – vervullen meesters religieuze functies. Hoe word je leraar In het algemeen begint het leraarschap met een benoeming binnen de school, door meesters of meer ervaren leraren. In veel scholen krijgen instructeurs een beperkte machtiging en krijgt een leraar een persoonlijke autorisatie om ruimer onderricht te mogen geven. Daar kan, maar hoeft geen speciale opleiding aan vooraf te gaan, omdat ervaring het zwaarste telt. In de ene school wordt de autorisatie ceremonieel bevestigd (soms ook met het aannemen van een gewaad), bij de andere gebeurt de autorisatie heel eenvoudig, bijvoorbeeld doordat de meester iemand opdraagt onderricht te gaan geven. Of de autorisatie terecht blijkt, zal afhankelijk zijn van het effect van het onderricht dat de leraar geeft en van de acceptatie van hem of haar als leraar door de leerlingen. Om goede spirituele begeleiding te kunnen geven is ervaring met meditatie nodig, een zekere mate van realisatie van de Dharma (Dhamma) én een talent voor, of ervaring met onderricht geven. Door gesprekken of verbale instructies, maar meer nog door zijn voorbeeld, kan de leraar een gids zijn voor de leerling. De wijze waarop een leraar zijn leerling begeleid, is sterk gericht op de persoon van de betreffende leerling. Hoe word je leerling Gewoonlijk begeleidt de spirituele gids / leraar een leerling jarenlang. De leerling gaat daarbij een verbinding aan met hem of haar én met de boeddhistische school van die leraar. De leerling kan zichzelf daartoe verplichten op een formele en traditionele wijze; door het toevlucht nemen in Boeddha, Dharma (Dhamma) en Sangha 4 , de intentie kenbaar te maken zich te houden aan tenminste de vijf leefregels voor leken en vervolgens de leraar om

4 Sangha: gemeenschap van beoefenaars van de Dharma (Dhamma)
onderricht te vragen. Met het uitspreken van de formules in de aanwezigheid van de leraar en soms ook van de leden valn een school, is iemand officieel aangenomen als boeddhist en leerling of lid. Alle scholen hebben daarvoor een ceremonie en hoe verschillend zij ook zijn, ze erkennen de geldigheid van elkaars ceremonies. Soms gebeurt dit in een nieuwe vorm en in de eigen taal (Thich Nhat Hanh en Shambhala). Vaak gebruikt men hiervoor de oude formules in Sanskriet of Pali. Bij sommige scholen krijgt het nieuwe lid een nieuwe naam – vaak een niet-Nederlandse naam die de verbinding met een boeddhistische school of een leraar weerspiegelt. Of deze ceremonie een enkele keer of vaker, voor altijd of voor tijdelijk, bijvoorbeeld voor de duur van een retraite gebeurt, varieert tussen de scholen. Ook wie de ceremonie leidt verschilt, het kan een boeddhistische monnik of non, of een meester zijn, de spirituele gids/leraar waarmee de leerling zich verbindt of een speciaal daartoe geautoriseerde ‘preceptor’. In alle boeddhistische scholen is deelname aan ceremonies, zoals voor het ‘Nemen van Toevlucht’, gebaseerd op persoonlijke inspiratie en dus niet verplicht.

Relatie leraar-leerling
De Boeddha heeft eens gezegd, in antwoord op een uitroep van zijn neef Ananda dat spirituele vriendschap zeker de helft van het spirituele leven omvatte: “zeg dat niet, Ananda, spirituele vriendschap is het hele spirituele leven!” Leraren geven leiding vanuit een hoger niveau van realisatie dan dat van hun leerling – dit is dus een ‘verticale relatie’. De beoefening van de leer wordt ook gedragen, gevoed en uitgedaagd door ‘horizontale relaties’, spirituele vriendschappen tussen gelijken met vergelijkbare aspiraties. Spirituele vrienden kunnen zich op ongeveer hetzelfde niveau van realisatie van de leer bevinden en kunnen elkaar bij het zuiveren van de geest en hun transformatieproces helpen. Een leraar beschreef dat als volgt: “wij kunnen schoner worden zoals modderige aardappelen die samen in een pot geschud worden”. De Sangha biedt tal van uitdagingen en kansen voor ontwikkeling van een groter emotioneel evenwicht en het kwijtraken van obstakels. De leraar als gids De leraren en mentoren die als boeddhistische spirituele begeleiders optreden, hebben deze machtiging gekregen omdat ze een zekere mate van realisatie hebben, een diepe toewijding aan de leer vertonen en zich ook voor het onderricht willen inzetten. Zij helpen je als vrienden die het pad wat verder verkend hebben dan jijzelf. Een gezonde leerling – leraar relatie is een bron van wederzijdse vreugde. Als over deze relatie misverstand of verwarring ontstaat, onder andere door het ontstaan van afhankelijkheid, idealisering en overdrachttegenoverdracht, kan deze ongezond worden en veranderen in een bron van emotionele pijn. Misverstanden en verkeerde interpretaties van gedrag door verschillen in culturele achtergrond komen nogal eens voor, aan beide kanten. Er zijn bijvoorbeeld grote verschillen in Oosterse en Westerse attitudes ten aanzien van acceptatie van autoriteit, ten aanzien van identiteit en eigenwaarde en ten aanzien van gepast vriendschappelijk lichamelijk contact. Verwarring kan ook te maken hebben met veranderingen die onderweg in de relatie kunnen ontstaan, als gevolg van transformatieprocessen bij zowel de leerling als de leraar. Een leraar-leerling relatie is niet gelijkwaardig en voor de leraar is het vinden van een evenwicht tussen een vriendschappelijke instelling en een zekere afstand als gids op het pad van wezenlijk belang. Het is de taak van de leraar de leerling te helpen bij de ontwikkeling op het pad en deze ook te leren op eigen benen te staan. Spirituele begeleiders hoeven niet het hoogste niveau van realisatie bereikt te hebben. Van belang is dat de leerling een leraar zoekt die bij hem of haar past, waarmee een zekere ‘klik’ ervaren wordt. De begeleiding vindt hoofdzakelijk plaats door het bieden van een voorbeeld, door gesprekken en door instructies tijdens retraites en cursussen. De leraar begeleidt het persoonlijke meditatieve proces van de leerling. Van een leraar mag worden verwacht dat hij/zij niet alleen duidelijke meditatie-instructies geeft, maar ook via persoonlijke aanwijzingen het ontwikkelingsproces van zijn/haar leerlingen begeleidt, ondersteunt en bijstuurt wanneer dat nodig is. Rolverdeling Vanuit de Aziatische achtergrond is de gewoonte van het buigen overgenomen; sommige scholen en leraren houden deze gewoonte aan, andere niet. Leraar en leerling maken een buiging voor elkaar, of leerlingen maken een buiging voor de leraar, of voor de boeddhistische meester die daarbij soms op een hoge zetel of troon zit. Enerzijds is enige afstand tussen leraar en leerling nodig zodat de rolverdeling duidelijk blijft, anderzijds zal een vriendschappelijke, inspirerende houding van de leraar de communicatie makkelijker maken. Overigens gaat het hierbij vooral om een buiging voor de léér en niet om een buiging voor een persoon. Het is dan ook heel gewoon eveneens te buigen voor een lége troon of voor een boeddhistische tempel. De leraar inspireert en heeft een voorbeeldfunctie, dat is het belangrijkste. De leraar moet vooral luisteren en ervoor waken zich niet te laten meeslepen door gevoeligheid voor complimenten, bewondering, bekritisering, de wens aardig gevonden te worden, roem, ambitie, het najagen van verdiensten enzovoort. Een goede leerling spant zich in op een evenwichtige wijze, stelt zich open op, eerlijk en respectvol tegenover de leraar, luistert naar en volgt zijn aanwijzingen, terwijl hij/zij toch zijn gezonde verstand niet uitschakelt. Hij verwacht geen perfectie van de leraar - ook niet van een meester, zoals hij ook geen perfectie van zichzelf moet verlangen. Hij weet dat de leraar advies kan geven tot het niveau dat deze zelf gerealiseerd heeft. Hij ziet zijn leraar niet als orakel, als ‘alwetende goeroe’, toezichthouder of (biecht)vader/moeder. Ethische richtlijnen en wederzijds vertrouwen Alle instructeurs en leraren moeten het verschil tussen hun eigen rol en die van de leerling nauwkeurig in de gaten houden. Hun rol is te vergelijken met die van professionals zoals therapeuten en artsen. Bij professionele hulpverleners is er een ongelijkwaardigheid in de relatie met de cliënt, en ook tussen leraar en leerling is er deze ongelijkwaardigheid. Dat betekent dat grenzen in de relatie (o.a. seksuele) scherp bewaakt dienen te worden. Een relatie die op het emotionele en lichamelijke vlak persoonlijk vervlochten is, zou de bekwaamheid in het begeleiden van de leraar en het leerproces van de leerling nadelig kunnen beïnvloeden. Zowel de leerling als de leraar moeten vanaf het begin van hun relatie wederzijds vertrouwen in elkaar stellen en de grenzen van elkaars functionele domeinen/rollen kennen.

Dat vertrouwen kan dan langzaamaan groeien. De leraar moet erop kunnen vertrouwen dat de leerling oprecht is en zijn instructies opvolgt. De leerling moet erop vertrouwen dat de leraar deskundig is en hem of haar goed zal begeleiden. Gewoonlijk krijgt het contact meer diepgang naarmate zij vorderen op het pad. Alle instructeurs en leraren horen ook de grens tussen hun eigen rol als spirituele gids en de rol van professionele hulpverleners zoals therapeuten, psychologen, psychiaters en artsen te respecteren en in de gaten te houden. Het is belangrijk dat alle boeddhistische scholen ethische richtlijnen opstellen en interne vertrouwenspersonen benoemen. De BUN (Boeddhistische Unie Nederland) heeft een externe vertrouwenspersoon aangesteld en biedt de mogelijkheid melding te maken van ongepast gedrag (zie website boeddhisme.nl). "

November * Recente Engelstalige boeken & artikelen * Gemengd nieuws (Trump, Sogyal, Yahya etc.) * Opnieuw over mindfulness als religie

Ik heb niet zo veel gepresteerd de afgelopen maand. Daarom een kort 'Maandblad'
Wel heb ik nogal wat geplaatst en gereageerd in Facebook, en dat vreet creativiteit en energie. En om hier alles daarvan te gaan herhalen is ook niet zo zinnig.   Lees desnoods
F.B.- N.B.V.. Onder andere over Voltooid leven, over de SIM en over de Dalai Lama.

Van hoe het met de bijeenkomst van de beoefenaren van inzichtsmeditatie op 23 oktober is gegaan: geen idee.
Overigens zit ik, na maanden hart- en borstkasgedoe, weer dagelijks op m'n kussentje.
Zonder de behoefte met iemand te praten over hoe het gaat. Of over waarom ik het doe.

======================================================================

Een van de punten die in de Facebook-discussie met de secretaris van de SIM (en anderen) aan de orde kwam was dat het misbruik door Mettavihari nog steeds een zaak is, en dat het zwijgen erover door nogal wat mensen ook een zaak is, die niet voorbij is.

Datzelfde geldt het misbruik door Sogyal Rinpoche, de spirituele voorman van RIGPA .
Over hem verscheen de laatste tijd de nodige publiciteit, onder andere:
‘Onderwerping, devotie en seksueel misbruik’ à la Sogyal Rinpoche
door Julia Mourri in  'OpenBoeddhisme '
In Frankrijk is een retraite met Sogyal vanwege dat steeds meer bekend worden over zijn misbruik al geannuleerd; ik ben benieuw of hij nog naar  Amsterdam  durft te komen.

======================================================================

Amerikaanse boeddhisten en hun presidents-verkiezing

Elk land heeft wel af en toe haar verkiezingen, alle democratische landen tenminste.
In de meeste Westerse landen houden boeddhisten zich daar nauwelijks mee bezig; als ze stemmen, is het als burger en niet als boeddhist (uiteraard een tegenstelling die niet klopt)
Een uitzondering vormen de Verenigde Staten. Niet alleen de verkiezing van 8 november (aanstaande); ook eerder heb ik Amerikaanse leraren die in mijn ogen ver gevorderd zijn op het boeddhistische pad, Bush-hatende opmerkingen horen maken.
Maar nu lijkt het nog sterker. Voortdurend staan er in Tricycle, Lionsroar en op blogs als American Buddhist Perspectives artikelen en oproepen. Obsessief vanuit Nederland gezien.

Voor ons is het makkelijk: Trump deugt niet, dus moet Clinton het maar worden. Maar voor de Amerikaanse boeddhist, voortdurend geconfronteerd met een cultuur van politieke strijd, onder en boven de gordel, is het een onderwerp dat hen permanent bezig houdt.
Is dat gunstig of ongunstig? Ik weet het niet.

Update 5 november
Uit een Tricycle artikel:   "Een vraag is:
Wat heeft het boeddhisme te zeggen over hoe te reageren op het gedrag en de retoriek van Donald Trump? En net zo belangrijk, wat zegt het over hoe om te reageren op zijn enthousiaste supporters? Heeft het boeddhisme morele imperatieven en lijnen die niet mogen worden overschreden, of is het allemaal gewoon 'interessant'?
KenMcLeod heeft hier een duidelijke opvatting over: deze vraag is niet te beantwoorden omdat er NIET een "Boeddhistische" manier van reageren is.
Veel mensen zien het boeddhisme als een religie, en als zodanig een sociale instelling die standpunten kan en moet innemen over economische, politieke en sociale kwesties. Dit is nooit mijn visie geweest. Ik heb nooit het gevoel gehad dat het boeddhisme iets te zeggen heeft over dit soort zaken.
Voor mij is het Boeddhisme een pad van spirituele beoefening dat gaat over het loslaten van de identiteit en het ervaren van het leven vrij van de beperkingen van de conceptuele geest. Deze verschuiving kan wel leiden tot standpunten over verschillende onderwerpen, maar die standpunten zijn persoonlijke keuzes, niet boeddhistische posities."

Bron:  Hier   Ik heb lang gedacht dat zulke posities er wel zijn, maar - met enige tegenzin - denk ik nu dat McLeod gelijk heeft.

======================================================================

Angst en haat jegens boeddhisme bij Harun Yahya en sommige evangelisch christenen

Half oktober zijn er homovijandige flyers in Amsterdamse brievenbussen gestopt, zeer waarschijnlijk door volgelingen van de haatprediker Harun Yahya ; zie De Volkskrant
De naam kwam me bekend voor: ik was er tegen aan gelopen m'n kleine studie in 2015 over de relatie tussen Boeddhisme en de Islam.

Hij heeft een boek geschreven onder de titel 'Islam and Buddhism '
In bovengenoemde blog heb ik het samengevat.
Het boeddhisme ziet hij als een gevaar voor de islam; op onze beurt vinden wij Harun Yahya gevaarlijk.
Er is ook een video als bewerking van het boek 'Islam and Buddhisme';   Hier   te zien, met veel gruwel zoals brandende hellen.

De meeste teksten van (echte) moslim-geleerden over het boeddhisme zijn overigens positief, zo concludeerde ik verleden jaar, al begrijpen ze het ten onrechte soms al een theïstische 'religie van het boek'.

------------------------------------------------------------------

Alleen in orthodox-gereformeerde kringen heb ik zulke geluiden over het gevaarlijke boeddhisme ook gelezen. Bijvoorbeeld op de website 'Bijbel en Onderwijs ':
"BOEDDHISME GEEN VREEDZAME RELIGIE
Een Tibetaanse profetie uit de achtste eeuw zegt, dat de boeddhistische leer ruim 2500 jaar na de dood van Boeddha in het Westen verspreid zal worden. De Dalai Lama is een van de belangrijkste propagandisten van het boeddhisme. Met zijn vriendelijke uitstraling en zijn lieve glimlach heeft hij honderdduizenden voor het boeddhisme weten te winnen. Over de minder fraaie kanten van het boeddhisme vernemen we nauwelijks iets.

‘Weg van Boeddha’
Martin en Elke Kamphuis hebben in het boek ‘Weg van Boeddha’ hun persoonlijke ervaringen beschreven met deze snel groeiende wereldreligie. Zij zijn blij dat zij deze duistere geestenwereld jaren geleden achter zich hebben kunnen laten. In acht hoofdstukken gaan zij voornamelijk in op de geestelijke macht van het boeddhisme, de rituelen, de fascinatie voor de leer die de westerse materialistische ingestelde mens aanspreekt, de leer van het Nirvana en het magische denken dat ten grondslag ligt aan het boeddhisme. In elk hoofdstuk komen de persoonlijke ervaringen van Martin en Elke aan de orde. Belangrijk is daarbij hoe zij tot het christelijke geloof na jarenlange twijfels en wanhoop zijn overgegaan.Beiden waren gefascineerd door het boeddhisme en zijn leer waarin de materiële en de geestelijke wereld door het magische denken bij elkaar gebracht worden. Niet alleen de vriendelijkheid, de tempel- en offerceremonies, de inwijdingen, de wierook, de reinheidsrituelen, de muziek, de kleurenrijkdom, de mantra’s, het opgaan in het totale Niets en de ontlediging, maar ook de complete harmonie die de boeddhistische leer schijnbaar uitstraalt, trok hen aan. Het is de religieuze tolerantie die ook de Dalai Lama zo op het eerste gezicht kenmerkt.

... het boeddhisme heeft hun laten zien, dat deze godsdienst in schrijnende tegenstelling staat tot het christelijke geloof. Het boeddhisme is als het ware de anti-religie. Opmerkelijk is ook dat in de boeddhistische leer alle andere godsdiensten overwonnen worden door een bloedige oorlog, die uitgevochten zal worden door zgn. Shamballa strijders. De islam is hierbij opmerkelijk genoeg de doodsvijand van het boeddhisme. Met name Mohammed wordt in de oorspronkelijke Kalachakra-tekst de ‘genadeloze godheid der barbaren’ genoemd. Oorlog is gerechtvaardigd als het de verbreiding van het boeddhisme verzorgd. De Tantra omschrijft Adam, Henoch, Abraham, Mozes, Jezus, Mani, Mohammed en Mathani (de Mahdi) als ‘de demonische slangenfamilie’. Het boeddhisme is geen vreedzame religie, ten diepste is het een militante en agressieve krijgersideologie, gehuld in een gewaad van religieuze tolerantie en interreligieuze verdraagzaamheid. Er leeft een enorme onwetendheid aangaande het wezen van het boeddhisme. Helaas dweept een groot deel van de christelijke kerk met deze valse leer. "

Meer over het boek  'Weg van Boeddha '  is  HIER  te vinden. Het wordt gebruikt - zoals ik zelf heb ervaren - in pogingen om ex-christenen die boeddhist zijn geworden, opnieuw te kerstenen.

======================================================================

Bijeenkomst op 20 november van de 'Vrienden van het boeddhisme' in Amsterdam

Het thema betreft de boeddhistische visie(s) op zelfdoding, euthanasie en abortus.
Zie 'Aankondiging'.   De VvB leeft dus nog.
Degenen die het woord krijgen zijn na de keynote-spreker Henk Blezer:
Gerolf T’Hooft, (uitgever), Paul Boersma (vipassana-leraar in de traditie van Mahasi Sayadaw en Mettavihari), Rients Ritskes (van Zen.nl) en Meino Zeillemaker (leraar in de Shambhala-traditie van het Tibetaans boeddhisme). En Rob Janssen doet ook nog iets.
Allemaal old school dus. En niet bekend om hun ethische voorbeeldigheid; ik schrik er bijvoorbeeld van dat Paul Boersma nog met Mettavihari geassocieerd wenst te worden.

Om ook abortus tegelijk met de suïcide aan de orde te stellen lijkt me trouwens onverstandig; zeker nu er alleen mannelijke inleiders zijn. De gedachtegang is mogelijk dat het orthodoxe boeddhisme tegen alledrie is. Ik vind dat mannen terughoudend moeten zijn om hun mening over abortus te geven.
Verder ontbeert hen m.i. specifieke deskundigheid op het gebied van de drie thema's.

Wellicht hebben de deelnemers ook wat aan de levendige gelukkig niet-eensgezinde discussie op Facebook over de notitie van minister Schippers over 'Voltooid leven '
Zie Facebook 13 okt.

======================================================================

Nieuw te verschijnen Engelstalige boeddhistische boeken

Dat zijn er honderden, het komende halfjaar, volgens Amazon.com.
Een kleine selectie: dat wat mij interesseert en ik misschien ga kopen.

Secular Buddhism: Imagining the Dharma in an Uncertain World
door Stephen Batchelor   -   February, 2017

"As the practice of mindfulness permeates mainstream Western culture, more and more people are engaging in a traditional form of Buddhist meditation. However, many of these people have little interest in the religious aspects of Buddhism, and the practice occurs within secular contexts such as hospitals, schools, and the workplace. Is it possible to recover from the Buddhist teachings a vision of human flourishing that is secular rather than religious without compromising the integrity of the tradition? Is there an ethical framework that can underpin and contextualize these practices in a rapidly changing world?
In this collected volume of Stephen Batchelor’s writings on these themes, he explores the complex implications of Buddhism’s secularization. Ranging widely—from reincarnation, religious belief, and agnosticism to the role of the arts in Buddhist practice—he offers a detailed picture of contemporary Buddhism and its attempt to find a voice in the modern world. "


Cyber Zen: Imagining Authentic Buddhist Identity, Community and Practices in the Virtual World of Second Life
door Gregory Price Grieve   -   December 2016

"Cyber Zen ethnographically explores Buddhist practices in the online virtual world of Second Life. Does typing at a keyboard and moving avatars around the screen, however, count as real Buddhism? If authentic practices must mimic the actual world, then Second Life Buddhism does not. In fact, a critical investigation reveals that online Buddhist practices have at best only a family resemblance to canonical Asian traditions and owe much of their methods to the late twentieth century field of cybernetics. If, however, they are judged existentially, by how they enable users to respond to the suffering generated by living in a highly mediated consumer society, then Second Life Buddhism consists of authentic spiritual practices. Cyber Zen explores how Second Life Buddhist enthusiasts form communities, identities, locations, and practices that are both a product of and authentic response to contemporary Network Consumer Society. Gregory Price illustrates that to some extent all religion has always been virtual and gives a glimpse of possible future alternative forms of religion. "


The Guru Drinks Bourbon?
door Dzongsar Jamyang Khyentse  -   November 2016

An enlightening, accessible, and highly entertaining guide to the guru-disciple relationship, the heart of Tibetan Buddhism.
Devotion to one’s teacher is the lifeblood of the Vajrayana path. Because the guru can and will use whatever means it takes to wake us up, this relationship may require us to drop our most deeply held beliefs and expectations. Dzongsar Jamyang Khyentse addresses some of the most misunderstood aspects of this powerful relationship and gives practical advice on making the most of this precious opportunity for transformation. Through stories and classical examples, he shows how to walk the path with eyes wide open, with critical-thinking skills sharpened and equipped to analyze the guru, before taking the leap.


The Secret World of Vipassana and Mathematics
door Alka Marwaha  -   November 2016

"The secrets of natural phenomena and the enigmatic behaviour of the human mind are perhaps the two most intriguing aspects of our evolutionary process. In trying to unravel the mysteries of mind and matter, many seekers of truth, in their own chosen way, have discovered or created new pathways. Mathematics emerged as the language of nature, giving a scientific expression to its laws and then providing answers in a most logical and rational manner. Gautama Buddha discovered and propounded Vipassana, a meditation technique that not only explains the behavioural pattern of mind in entirety, but also shows a path to purge it of its negativities in order to lead a wholesome and peaceful life.
This captivating book explores the singularity between Vipassana and Mathematics. It explores their parallel yet intertwining journeys―from action to reaction; from observation to experimentation and from finiteness to infinity―in the quest to distil all knowledge to reach the Truth, and nothing but the Truth. "

Strange Tales of an Oriental Idol: An Anthology of Early European Portrayals of the Buddha
door Donald S. Lopez Jr.  -   November 2016

"We tend to think that the Buddha has always been seen as the compassionate sage admired around the world today, but until the nineteenth century, Europeans often regarded him as a nefarious figure, an idol worshipped by the pagans of the Orient. Donald S. Lopez Jr. offers here a rich sourcebook of European fantasies about the Buddha drawn from the works of dozens of authors over fifteen hundred years, including Clement of Alexandria, Marco Polo, St. Francis Xavier, Voltaire, and Sir William Jones.
Featuring writings by soldiers, adventurers, merchants, missionaries, theologians, and colonial officers, this volume contains a wide range of portraits of the Buddha. The descriptions are rarely flattering, as all manner of reports—some accurate, some inaccurate, and some garbled—came to circulate among European savants and eccentrics, many of whom were famous in their day but are long forgotten in ours. Taken together, these accounts present a fascinating picture, not only of the Buddha as he was understood and misunderstood for centuries, but also of his portrayers"


Buddhist Revivalist Movements: Comparing Zen Buddhism and the Thai Forest Movement
door Alan Robert Lopez   -   December 2016

"This text provides a comparative investigation of the affinities and differences of two of the most dynamic currents in World Buddhism: Zen Buddhism and the Thai Forest Movement. Defying differences in denomination, culture, and historical epochs, these schools revived an unfettered quest for enlightenment and proceeded to independently forge like practices and doctrines. The author examines the teaching gambits and tactics, the methods of practice, the place and story line of teacher biography, and the nature and role of the awakening experience, revealing similar forms deriving from an uncompromising pursuit of awaking, the insistence on self-cultivation, and the preeminent role of the charismatic master. Offering a pertinent review of their encounters with modernism, the book provides a new coherence to these seemingly disparate movements, opening up new avenues for scholars and possibilities for practitioners. "


Rethinking the Buddha: Early Buddhist Philosophy as Meditative Perception
door Eviatar Shulman  -  November 2016

"A cornerstone of Buddhist philosophy, the doctrine of the four noble truths maintains that life is replete with suffering, desire is the cause of suffering, nirvana is the end of suffering, and the way to nirvana is the eightfold noble path. Although the attribution of this seminal doctrine to the historical Buddha is ubiquitous, Rethinking the Buddha demonstrates through a careful examination of early Buddhist texts that he did not envision them in this way. Shulman traces the development of what we now call the four noble truths, which in fact originated as observations to be cultivated during deep meditation. The early texts reveal that other central Buddhist doctrines, such as dependent-origination and selflessness, similarly derived from meditative observations. This book challenges the conventional view that the Buddha's teachings represent universal themes of human existence, allowing for a fresh, compelling explanation of the Buddhist theory of liberation. "

======================================================================

De vraag of mindfulness (met name het collectief beoefenen ervan, de dimensie van gezamenlijkheid krijgt m.i. te weinig aandacht) een religie is, is in Nederland omstreeks de jaarwisseling aan de orde geweest. Aanleiding was het boek 'Geen Gezweef ' van Koert van der Velde en het relletje dat hij daarna wist te creëren omdat Edel Maex niet zo gelukkig was over de wijze waarop hij daarin uitgebreid werd geciteerd. Zie m'n blogs van dec.'15   en jan. '16

Min of meer hetzelfde thema, maar dan veel geserreerder en zonder verwijten van stiekem gedrag, komt aan de orde in het artikel 'The Religion of Mindfulness ' door Jeff Wilson. Opgenomen in Tricycle .
De laatste alinea daarvan, door mij vertaald, luidt:

"Afgezien van de vraag of iets echt religieus is of niet (als dit ooit al meer dan een subjectieve claim vanuit een bepaald perspectief is geweest), vind ik als een wetenschapper dat het analyseren van de mindfulness beweging alsof het religieus is heel productief, gebruik makend van inzichten afgeleid van de studie van andere religieuze bewegingen die accuraat en nuttig lijken in hun verklaren van verschijnselen die we zien bij de mindfulness. Vanuit een standpunt van religie-studies is wat ik voor me zie een beweging van mensen die gemeenschappelijke waarden en visies delen over de mens, het leven, de samenleving en de werkelijkheid. Die groot geloof stellen in een bepaalde set van beoefeningen en betrokken zijn bij een ritueel bedoeld om zelf-transformatie en de bevrijding van het lijden over te brengen. Mensen die overtuigd zijn van zijn waarde ervan voor zichzelf en enthousiast over het bevorderen ervan aan anderen. En die defensief reageren op kritiek en die beleid hebben om de grenzen te bewaken tussen wie correct en wie onjuist spreekt voor en over hun beweging; en die zich bezighouden in een voortdurende discussie over religie. Misschien voldoet dat niet aan uw definitie van een religie, maar het lijkt voor mij toch behoorlijk dicht bij wat ik als 'religieus' beschouw."

September * Waarom ik niets met yoga heb * Aseks * Enquete SIM (inzichtsmeditatie) * Tricycle 25 jaar; artikelen over heden, veranderingen en de toekomst * Schettini over traditie en eikels * Dhammika

Weer een 'maandblad' met veel artikelen, en zo hoort het ook in een tijdschrift
Tricycle is één van m'n voorbeelden. Daarvan citeer ik uitgebreid het najaarsnummer.
Lions Roar is een ander, ook al actueel. Net als het thema 'yoga', waarom weet ik niet.

Ik ben nog van plan geweest een beschouwing te schrijven te schrijven over seksualiteit, en dan vooral over aseksualiteit. Dit naar aanleiding van  een artikel van een filosoof  die stelt dat naast homo's, lesbo's, bi's en transgenders - tezamen lhbt's - die nu veel aandacht krijgen (niet bij Nederlandse boeddhisten trouwens, maar wat weten die van de wereld?) er nog een vergeten groep is. 'Om wie gaat het? Om de groep der aseksuelen. Dat wil zeggen mensen die niet of nauwelijks seksuele gevoelens en gedachten hebben. Mensen die gewoon niet in seks geïnteresseerd zijn, die de ophef erover niet begrijpen en die het hele onderwerp siberisch laat. '
Aseksueel zijn wel te onderscheiden van celibatair leven: wel seksueel prikkelbaar als hetero of lhbt maar zich onthoudend. Wat zouden onze (middelbare en oude) boeddhistische leraren zijn?
Maar ik schrijf dat beschouwinkje toch maar niet, wat weet ik er tenslotte van?

======================================================================

Waarom ik niets met yoga heb

Vaak wordt verondersteld dat wie in de ene vorm van 'spiritualiteit' interesse heeft, dat ook wel in andere vormen zal hebben.
Zo wordt wel eens gedacht dat ik ook wel interesse in yoga zal hebben omdat ik bepaalde vormen van boeddhisme beoefen.
Laat ik dan maar kort en duidelijk reageren: noch met de oude Indiase vormen van yoga noch met Westerse technieken heb ik affiniteit. Wel een paar keer geprobeerd die te krijgen maar het blijft voor mij gymnastiek waarvan ik de lol niet zie. Het is allemaal veel te gekunsteld voor me.
'Een gezonde ziel in een gezond lichaam' of zoiets. Misschien: 'een gezond lichaam in een gezonde ziel'?
Wat m'n affiniteit verder nog belemmert: ik heb geen talent voor symboliek, en de yoga-houdingen zitten vol symboliek.
En bovendien: wat is er boeddhistisch aan yoga ?

Opvallend is dat er recent tegelijkertijd een paar artikelen over deze vraag zijn verschenen :
-----------------------------------------------------------------------------------------------

'Where Buddhism & Yoga Meet '
by Lion's Roar Staff - June 21, 2016

In het eerste deel van het artikel ging het de bruikbaarheid van boeddhisme (met name het mediteren) bij de yoga-beoefenening. Daarna wordt ingegaan op de vraag wat yoga-beoefening te bieden heeft aan boeddhisten?
De deelnemers aan het gesprek dat in dit artikel wordt weergegeven beoefenen zowel yoga als boeddhisme (ik weet niet welke traditie, ze hebben het over 'subtle body' en zo) en ze staan positief ten opzichte van deze combinatie
Een aantal van de genoemde voordelen: yoga helpt om te leren stil te zitten, het mobiliseert energie en leert het lichaam van binnenuit te ervaren; het verdiept de gelijkmoedigheid. Het blijkt dat veel (met name oudere) boeddhisten door yoga geholpen worden om langer en meer comfortabel te kunnen zitten. De verbindende schakel is de ademhaling, die verenigt lichaam en geest.
Zie de volledige passage in Bijlage 1
-----------------------------------------------------------------------------------------------

'Over yoga, yogi’s en rishi’s '
door Dharmapelgrim in het Boeddhistisch Dagblad op 5 augustus 2016 · 5 reacties

Gaat over het streven een rishi (wijze) te worden, niet zozeer over de relatie met boeddhisme zoals ik dat versta.
-----------------------------------------------------------------------------------------------

Twee podcasts in de serie 'Buddhist geeks ':

BG 220: Connections Between Yoga & Buddhism
Een interview door de 'Buddhist geek' met Michael Stone
"Beschrijving van de aflevering:  We ontmoeten deze week de Yoga en boeddhistische meditatie leraar Michael Stone. We beginnen met het uitvinden van hoe Michael in spirituele praktijk terechtkwam; toevallig op jonge leeftijd door een diep spirituele oom die aan schizofrenie leed. Toen hij in het 'gesticht' kwam, op bezoek aan zijn oom, leerde hij te mediteren en op de woorden van de grote meesters uit het verleden te contempleren, en zijn eigen ideeën over het spirituele pad te ontwikkelen. Deze vroege blootstelling en interactie bepaalde de toekomstige reis Michael's, uitkomend in diepe beoefeningen van zowel de yoga als boeddhistische tradities.
We eindigen ons gesprek door het verkennen van een aantal van de overlappingen en diepe verbindingen tussen deze wijsheid scholen, met bijzondere aandacht voor de overeenkomsten tussen Patanjali's Yoga Sutra's en het begin van de soetra's van Siddhartha Boeddha. We spreken ook over het lichaams-praktijken van de yoga en wat ze kunnen te bieden hebben aan de geest-praktijken van het boeddhisme, opmerkend dat beide scholen uiteindelijk zowel lichaam- als geest-praktijken zijn".

BG 221: No System Exists in a Vacuum
Vervolginterview met Michael Stone
"Beschrijving van de aflevering:  We zijn weer in het gezelschap van de Yoga en boeddhistische meditatie leraar Michael Stone, dit keer om te kijken naar het boeddhisme als een systeem. Wij spreken over de onderlinge relaties tussen spirituele systemen en de sociologische, ecologische en culturele systemen, die ook deel uitmaken van ons leven. We onderzoeken ook wat het betekent voor de dharma om in contact met de omgeving op zoek te zijn naar hoe systeem-visies onze motivaties kunnen ondersteunen om echt innerlijke wijsheid in de buitenwereld te brengen. "

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Een (m.i.) helder betoog over de losse relatie boeddhisme - yoga in het blog 'Overpeinzende
Spiritueel blog van Katinka Hesselink over het leven, meditatie, spirituele groei en meer overpeinzingen '
'Hatha Yoga – Hindoe of Boeddhistische achtergrond? '
Haar conclusie:
" Hatha Yoga in het moderne Boeddhisme en Mindfulness

Tot nu toe heb ik het vooral gehad over de evolutie van Hindoeïsme tot moderne (hatha) yoga. Die heeft de kloof tussen het pre-moderne India en het moderne westen niet zonder kleerscheuren overleefd.
Maar het werkt. Dat wil zeggen: yoga-gymnastiek is een fijne manier om je lichaam sterk en flexibel te maken. En de langzamere vormen (mindfulness yoga, yin yoga) zijn heel geschikt als aanvulling op het spirituele pad.
En dat brengt ons bij yoga in de moderne Boeddhistische context. Als je naar een Vipassana retraite gaat, is er alle kans dat er yoga (of tai chi) op het programma staat. Dat heeft niets met het Boeddhisme te maken en alles met het praktische gegeven dat het niet gezond is om de hele dag stil te zitten.
Daarnaast weten meditatie-leraren heel goed dat lichaamswerk niet alleen gezond is voor de bloedsomloop en dergelijke, maar dat het ook helpt voorkomen dat mensen gaan zweven. En het helpt ook nog eens om dichter bij onverwerkte emoties te komen en deze te integreren. "
-----------------------------------------------------------------------------------------------

Dat is mooi.

Ik blijf toch maar de voorkeur geven aan de loopmeditatie (in zes gradaties) van de vipassana, dat geeft voldoende beweging.

En als het gaat om de afwisseling teneinde het zitten fris te houden, is ook chanten van moeilijk te onthouden teksten mogelijk of regelrecht zich even bezig houden met een stukje hersengymnastiek: een puzzel of een recente ontdekking uit de astrofysica (zoals  deze ) proberen te begrijpen.

=======================================================================

Enquête Stichting Inzichts Meditatie (SIM)

Van het bestuur van de SIM kreeg ik een enquête toegestuurd met het verzoek om deze ook onder m'n netwerk te verspreiden; bij deze.

Hier de link naar de enquête-pagina
Vergeet niet aan het eind te verzenden door op de 'submit' (verzenden)-knop te drukken!
Het kan tot 10 september.

Zelf ben ik hem ook aan het invullen. Welke reacties ik ga sturen, weet ik in detail nog niet.
Wel een paar opvattingen die ik al eerder geventileerd heb:
* Dat de enquete er komt, waardeer ik zeer.
* Het zou jammer zijn als de SIM nu ook het beperkende 'vipassana ' gaat gebruiken in plaats van de bredere (en internationaal, zeker angelsaksische) gebruikte term 'inzichtsmeditatie '.
Er zijn meer aan de Theravada gelieerde vormen van beoefening (en daarbinnen vormen van meditatie) dan de 'vipassana a la Mahasi'.
* De SIM zal moeten kiezen: primair dienstbaar aan de leraren of primair dienstbaar aan de mediterenden. Aan allebei geeft spagaat. Ik kies voor de tweede maar misschien is keus voor de eerste optie - maar dan zonder mij - wel nodiger.
* Ik hoop dat de SIM (wat mij betreft omgezet van een stichting naar een vereniging) straks ook ruimte gaat bieden aan de 'dedicated practioner', de leraarloze mediterende als toegewijde beoefenaar.
* De SIM, dat is het huidige SIM-bestuur, moet nog een tweetal niet-afgewerkte thema's uit het verleden openbaar verwerken: het beleid t.a.v. Guus Went en het zwijgen (ook door het SIM-bestuur) over het misbruik door Mettavihari. Pas daarna is de toekomst aan de beurt.

=======================================================================

Het Amerikaanse boeddhistische tijdschrift 'Tricycle ' bestaat vijfentwintig jaar.
Aanleiding voor een aantal overzichtsartikelen in het najaarsnummer, Fall 2016

Ik beschrijf drie ervan, niet als leesvervangende samenvatting maar vooral om de lezer aan te moedigen de artikelen aan te klikken en (in het Engels) te lezen.

------------------------------------------------------------------------------

"Toen & Nu -
  Medewerkers kijken opnieuw naar kern-artikelen

We vroegen een aantal van onze auteurs die ook destijds al schreven om verklaringen die ze in het begin van het tijdschrift plaatsten opnieuw te bekijken. We wilden weten of hun denken is veranderd of gerijpt sinds de publicatie van hun eerdere meningen.
...

Stephen Batchelor over Wedergeboorte
Uit “Reïncarnatie: Een Debat ” met Robert Thurman (Zomer 1997)

Batchelor (in 1997): Ik heb heel letterlijk geloofd in wedergeboorte toen ik in training als een Tibetaanse boeddhistische monnik was. Maar ik vroeg me vaak af: als er geen wedergeboorte zou zijn, zou ik me dan anders gedragen? En het antwoord is nee. Wedergeboorte was nooit echt een drijvende kracht.

  Bijna 20 jaar later, houd ik het de meeste staande van wat ik zei over wedergeboorte in mijn debat met Robert Thurman, hoewel ik mijn positie zou vandaag op een meer genuanceerde manier zou presenteren.
...
Meer recent ben ik op het punt gekomen om het hele debat over de wedergeboorte als niet relevant voor de praktijk van de dharma te beschouwen. … In mijn laatste boek, 'After Buddhism', [stel ik dat] De eerste vraag van een beoefenaar van de dharma niet moet zijn "is dit waar?"; maar "werkt dit?”.
...
Vanuit dergelijke seculier boeddhistisch perspectief dient wedergeboorte als nuttige metafoor en niet zozeer als een ervaringsfeit behandeld te worden. Er wordt wel eens beweerd door hedendaagse boeddhisten dat wedergeboorte is iets dat plaatsvindt van moment tot moment, dat men elke keer herboren wordt telkens wanneer men met een nieuwe situatie te maken krijgt. Echter, deze interpretatie mist in mijn gevoel het punt volledig. Wedergeboorte is een niet een metafoor voor de continuïteit van het leven als zodanig, maar een metafoor voor wat ons belemmert om te bloeien als personen en gemeenschappen.
....
Dus hoewel ik zei tegen Robert Thurman dat 'wedergeboorte nooit echt een drijvende kracht' achter mijn boeddhistische beoefening was, zou ik vandaag de dag zeggen dat ik wedergeboorte als een metafoor beschouw voor een zich herhalend en frustrerend bestaan; en het op die manier altijd de voornaamste drijvende kracht is geweest die me heeft geleid om de dharma te beoefenen."


"Jon Kabat-Zinn over Mindfulness
Uit "In de Dukkha Aantrekkings Zone" (Winter 1991)

Tricycle (Barbara Graham): Wat zijn de gevolgen van het doen van mindfulness beoefening buiten de formele tradities en historische context? Is er het gevaar van te veel afzwakking (verdunning), van het zijn integriteit [van de beoefenaar] in gevaar brengen?
Jon Kabat-Zinn (in 1991): Ik denk dat er altijd kans is dat een traditie zijn integriteit verliest of wordt vervormd door iemand wiens begrip beperkt is. Maar het is nog meer een gevaar, als zich zorgen maakt over het menselijk lijden, dat men zo dogmatisch wordt dat men een gevangene wordt van de eigen eisen om puur te zijn in een bepaalde traditie. . . .
....
[Nu:]We kunnen zien dat de oorspronkelijke formulering van de vraag door Tricycle gesteld in 1991 een impliciete veronderstelling en bewering bevatte dat de dharma in meerdere of mindere mate in MBSR [-Mindfulness Based Stress Reduction] werd "afgezwakt" . Het vraagstuk werd geframed als: "Wanneer is het 'te veel'?" Het bevatte ook bezorgdheid dat mindfulness uit zijn historische context zal worden gehaald en dat daarmee zijn integriteit mogelijk zal worden aangetast.
Om te beginnen, wat als we voor een moment stellen dat, in essentie, de dharma niet wordt 'verdund' in de MBSR en dat alles wat we bedoelen met 'historische context " tijdperk-afhankelijk is? Wat als in dit tijdperk mindfulness voldoende en adequaat wordt gecontextualiseerd binnen de domeinen waarin wij werken?
...
Met de exponentiële explosie in de wetenschappelijke en medische literatuur van studies over 'mindfulness' – minstens een deel daarvan voldoet aan rigoureuze zowel de wetenschappelijke als dharmische perspectieven – functioneren als een primaire aanjager van wereldwijd belang, was het onvermijdelijk dat 'mindfulness' uiteindelijk een hype zou worden, gecommercialiseerd en uitgebuit door sommigen en luidkeels bekritiseerd door anderen. Ik denk en hoop dat de buitenmaatse populariteit en hype die aan mindfulness kleeft op dit moment, een voorbijgaande rage zal zijn en dat mensen met meer opportunistische motieven zich binnenkort op het volgende ding zullen richten. Dat laat degenen onder ons die met grote ernst op dit werk betrokken zijn, het te blijven doen en het cultiveren van het op een manier waarnaar de wereld hongert. "

-----------------------------------------------------------------------------------------------

The Question :   Tricycle vroeg aan negen leraren:
Hoe heeft uw persoonlijke beoefening en sangha zich ontwikkeld in de afgelopen vijfentwintig jaar ?

"The Buddhist landscape has changed significantly during the past two decades: not only have meditation and mindfulness gone mainstream, but there are now a plethora of Buddhist websites and apps that offer meditation instruction; thousands of domestic dharma centers; and flourishing communities of Western monastics, among many other changes.
To celebrate the spread of Buddhist teachings in the West and to examine the societal changes that have come with it, we reached out to a number of Buddhist teachers, folks who have been deeply engaged with Western Buddhism for as long as or longer than we have here at Tricycle. What we wanted to know was this: how have your personal practice and Buddhist community evolved over the past 25 years?
Growth is never linear, and there is no such thing as average when it comes to change. Accordingly, the responses we received were as varied and eclectic as the years that have transpired. We’ve collected a range of voices here.
... "
De volgende leraren worden geciteerd:
Andrew Holecek, Christina Feldman, Dharmavidya David Brazier, Dr. Paul R. Fleischman, Jack Kornfield, Jose Shinzan Palma, Josh Korda, Lama Chönam, Merle Kodo Boyd, Rev. Dr. T Kenjitsu Nakagaki, Rev. Patricia Kanaya Usuki, Shaila Catherine, Shohaku Okumura, Wendy Johnson
Het zijn er meer dan negen en een deel is soms alleen te lezen voor abonnees; belangstellenden kan ik wel het hele artikel sturen.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Buddhism in the Next Generation

" Boeddhisme in de Volgende Generatie
Vier leraren discussiëren over de rol van de dharma in het huidige culturele klimaat

Vier boeddhistische leraren onder de leeftijd van 45 verzamelden zich bij de New York University om te bespreken hoe de boeddhistische beoefeningen het leven van de jongere generaties kan aanspreken. Het gesprek, gepresenteerd als 'Buddhism Now: The Next Generation of Teachers', werd georganiseerd door MindfulNYU, on-campus mindfulness initiatief van de universiteit. Gemodereerd door Reka Prasad, adjunct-directeur van MindfulNYU, met in het panel Lodrö Rinzler, een leraar in de Shambhala traditie; Sebene Selassie, een gecertificeerde Integrale Coach en docent aan New York Insight Meditation Center; Lama Rod Owens, een Master of Divinity student aan de Harvard Divinity School en Qalvy Grainzvolt, geestelijke op Shinnyo-en en leidend meditatie gids aan de Shinnyo Centrum voor Meditatie en Welzijn in New York City.

Reka Prasad: Jullie vier hebben gestudeerd met de generatie van leraren die waren gevestigd in het Westen, maar die uit Azië kwamen of naar Azië was geweest om te studeren. Hoe ervaren jullie het verschil tussen jullie leraren en docenten van uw eigen generatie?

Qalvy Grainzvolt: De dharma is tijdloos; het is altijd relevant. Maar ja, er zijn zeker generatie-verschillen. Wat ik heb geprobeerd te doen met andere beoefenaars is om te erkennen dat we, in zekere zin, de maaltijd van het boeddhisme aan het koken zijn, die steeds opnieuw weer gekookt wordt. Ik moet uitzoeken welke kruiden ik kan toevoegen die cultureel relevant zijn en die ervoor kunnen blijven zorgen om de maaltijd voedend en plezierig te maken in de cultuur waarin wij leven.

Lodrö Rinzler: Er is een verhaal dat voor mij illustreert het verschil tussen de generaties. Toen ik de directeur van het Boston Shambhala Center, was er een bepaalde senior student met wie ik geen goed contact had. Op een gegeven moment zei ik: 'Oké, laten we deze gedachte oefening doen. Iemand nieuw loopt een Shambhala centrum binnen. Wat denk je dat er moet gebeuren? 'En ze zei: "Wel, studeerde ik met Chögyam Trungpa Rinpoche, die het boek 'Snijden door Spiritueel materialisme' schreef. Dus ik denk dat we hun trip moeten doorsnijden, eigenlijk alleen maar dwars door het ego. Hoe zit het met jou? "En ik zei:" Ik studeerde bij Sakyong Mipham Rinpoche, Trungpa's zoon en erfgenaam. En wat ik van hem geleerd, is dat het echt nodig is om heel vriendelijk te zijn voor iedereen die binnenloopt". Ineens klikte er iets klikte tussen ons, en we begrepen hoe we makkelijker samen konden werken.

Ik denk dat de reden waarom we het voor lange tijd niet eens konden worden, is dat de motivatie voor mensen om naar bv een Shambhala centrum te komen een heel andere is dan 40 jaar geleden. In plaats van het tonen van interesse in een religieuze ervaring, komen ze met belangstelling in meditatie als een hulpmiddel voor echt ontdekken wie ze zijn en hoe beter hun leven te beheren. In deze dagen heb je minder kans om te horen 'Ik hou van de leringen van Chögyam Trungpa Rinpoche' of 'ik wil een boeddhist worden', en meer kans om te horen 'ik ben super gestrest en heb hulp nodig'. Dat was mijn punt in mijn dialoog met de senior student:. als je worstelt met verlammende angst en je komt naar het centrum om te worden opgewacht door iemand die je vertelt dat het nodig is om je baan op te zeggen en uw ambitie loslaten, loop je gelijk weg en probeert nooit meer te mediteren. Deze mensen moeten met mededogen tegemoet worden getreden, niet door iemand die dronken van de kracht is van het verder zijn op de weg dan deze bezoeker is.

Ik heb begrepen dat in de jaren '70, toen de Shambhala gemeenschap nog in het proces van zich vormen zat, er een zwaardere nadruk op de absolute Mahayana leer lag, dit in tegenstelling tot het relatieve aspect van mededogen. Nu beginnen we te zien dat mensen binnenkomen om te begrijpen hoe een aantal van de compassie praktijken zeer van toepassing kunnen zijn op onze tijd. "

“Sebene Selassie : Daar ben ik het mee eens. Eén van de grootste verschillen die ik zie is dat de neiging in een aantal van de eerdere generatie de voorkeur gaven aan de absolute dimensie in plaats van de relatieve dimensie van de vergelijking, kijkend naar het bereiken van verlichting, maar niet bereid om de schaduw van de psychologische rommeligheid en de onvolmaakte opvoeding die iedereen heeft, te willen erkennen.
Een ander verschil, iets waar ik jaloers op ben, is dat mijn leraren Thanissara en Kittisaro [getrouwde medeoprichters van Zuid-Afrika op basis van Dharmagiri Insight Meditation Centre] veel meer in direct contact lijken zijn geweest met wat ik 'in hoge mate gerealiseerde' mensen kan noemen. Hun leraar, Ajahn Chah, werd beschouwd als 'gerealiseerd', en ze ontmoetten veel andere meesters. Ik denk dat we hier in het Westen niet over die mogelijkheid van contact beschikken. Op een bepaalde manier is het moeilijk om Westerse leraren op een voetstuk te zetten, omdat ze niet gerealiseerd of ontwaakt lijken voor mij. Weten we nog hoe dat eruit zou zien hier? Hebben we daar een voorbeeld van? De vorige generatie leek voorbeelden te hebben gehad, maar ik ben er niet zeker dat wij dat hebben. ... "

Twee persoonlijke (van Joop R) opmerkingen hierbij:
* In plaats van de term 'gerealiseerd' geef ik de voorkeur aan het meer boeddhistische 'ontwaakt' of desnoods 'verlicht'.
* Ik weet dat ik ouderswets ben maar ik geef de voorkeur aan de benadering van de leerling van de zogenaamd onaardige Trungpa en minder aan de 'geef de consument wat ie wil hebben'- benadering van Rinzler en kennelijk Mipham.

Update 3 sept.
Toeval of concurrenten die naar elkaar kijken, ook het blad 'Lion's Roar ' heeft in haar september-nummer een interview met een aantal jonge leraren.  'Forum: The Road Ahead '   heet het, met als ondertitel (waar ik als Europese ouwe lul niet van houd)  'Gen X teachers from across traditions are transforming the vision and landscape of American Buddhism. '
Zij geven een logische verklaring: de generatie voor hen is (net als hier) aan pensionering toe.
Van de trends die deze nieuwe leraren menen te ontwaren noem ik:
de diverse boeddhistische tradities zetten zich minder tegen elkaar af,
de beoefening is meer geïntegreerd in het gemeenschapsleven
minder retraite-centra ver weg, meer urbane beoefening;
en de inhoud van de dharma is gepsychologiseerd.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

In de boekenrubriek van dit najaarsnummer van Tricycle een   bespreking   van een nieuw boek van Dale S. Wright ,
'What Is Buddhist Enlightenment? '

Het moet een van de komende weken uitkomen, ik ga het lezen, al gaat het dan vooral over 'Verlichting ' a la Zen.
Misschien via   Amazon.nl

Update 8 september
Eerste indrukken van het e-book
Wright merkt op dat er bij boeddhisten of beoefenaren van de (boeddhistische) meditatie steeds meer tegenzin is om over het ultieme doel er van te praten. Over het concept 'verlichting' bijvoorbeeld, een term uit de Europese geschiedenis maar ook over het pendant 'ontwaken'. Hij noemt argumenten op van degenen voor wie het een taboe lijkt te zijn; en argumenten waarom het wel goed is, zich er mee bezig te houden. Die argumenten spreken mij wel aan, evenals grote delen van de rest van dit boek, voor zover ik het nu gelezen heb. Niet alles, want soms is het wel specifiek op Zen gericht.   Jammer trouwens dat er geen teksten zijn van mensen met een Theravada-achtergrond die zo vrij over het doel van het (hun) boeddhisme kunnen praten; Buddhadasa Bhikkhu is één van de weinige uitzonderingen.
Het is gelukkig geen zelfhulp-boek; Wright is geen leraar, hij geeft feiten en hij geeft argumenten en laat het verder aan de lezer over zijn of haar omschrijving van verlichting of ontwaken te formuleren.   Een ervan is het seculiere pad à la Stephen Batchelor; daaraan wijdt hij een lang hoofdstuk (3) waarin hij diep ingaat op het wel of niet aanwezig zijn van een religieuze dimensie in deze vorm van boeddhisme. (Wel degelijk)
Het is ook niet een boek van even lezen: het is tegelijk lucide en moeilijk. Een lekkere kluif voor mij dus. En dat dat ook mag, blijkt uit hoofdstuk 9 over 'de beoefening van meditatief lezen'.
En nog veel meer. Hij sluit af met 'Ten Theses on Contemporary Enlightenment '.
In Bijlage 2 heb ik de inhoudsopgave opgenomen.

=====================================================

Ophef over Facebook-artikel van Stephen Schettini

Stephen Schettini is een van de Westerlingen die in de zeventiger jaren naar Azië trokkern en zo serieus met het boeddhisme bezig waren dat ze monnik in het Tibetaans boeddhisme werden. Net als bv Stephen Batchelor en Alan Wallace. De Stephens werden kritisch boeddhist, Wallace bleef braaf.

Op 13 augustus schreef Schettini op z'n Facebook-pagina, in mijn vertaling:
"Het was een interessante week. Een aantal van mijn vroegere metgezellen in het Tibetaans boeddhisme hebben vernietigend over mij geschreven. Terwijl ik typ, kruipen ze samen om mij aan te vallen. Het grappige is dat ik geen idee had dat er van een aanval sprake was totdat ze begon te schreeuwen.
In de hoop een doordachte discussie te kunnen starten, heb ik voorgesteld dat voor zover we weten de Boeddha misschien nooit heeft bestaan. Net als bij Jezus van Nazareth, is er op de een of andere manier niet veel bewijs; en beide religieuze oprichters zijn misschien wel een succesvolle uitvinding.
Ik dacht gewoon hardop.
Dit bracht een van hen zo van streek dat hij feitelijk claimde zich mij niet te herinneren. Hij weersprak elke herinnering aan mij en zelfs aan fotografisch bewijs. Ik denk niet dat hij mij was vergeten. Ik denk dat hij probeerde om me te ont-herinneren. Hij klonk wanhopig.
Een ander was woedend omdat ik hem voor een ​​webinar had uitgenodigd dat zal gaan over 'het afbreken van afhankelijkheid van spirituele leraren en overtuigingen.' Hij zag het als een persoonlijke belediging, en is sindsdien sarcastische berichten aan het posten hier op mijn tijdlijn.
Trawanten sprongen gelijk aan boord en accepteerden zijn scheve versie als een pakje grinnikende schooljongens. Dit zijn volwassen mannen van in de 50 of 60 jaar, die mij altijd vriend noemden. Ze beweren dat de Dalai Lama hun rolmodel is. Vanuit hun oogpunt bestemt mijn afvalligheid me tot eonen van marteling in de vajra hellen, maar erg lijken ze dat niet te vinden. Ik ben een eikel en een spelbreker.
Helaas voor hen, ben ik maar één van een groeiende stroom. We noemen onszelf ex-boeddhisten, voormalige boeddhisten of herstellende boeddhisten, maar korte gezegd zijn we misschien boeddhistische eikels of rukkers. Onze visie op wat de Boeddha bedoelde kon niet meer verschillen dan dat van de angstige religie van mijn aanvallers.
Het soort van het boeddhisme waarin de moderne opgeleide mensen een middeleeuwse Aziatische cultuur over nemen, is een doodlopende weg. Veertig en nog wat jaar geleden waren we jong en idealistisch en dachten dat het de toekomst was, maar we hadden het mis. Hoewel deze fanatiekelingen verfijnde rituelen beoefenen die de Boeddha's geest op zou blazen, hebben anderen onder ons gewerkt om hem te interpreteren als een menselijk wezen wiens boodschap luid en duidelijk spreekt.
Wat hij leerde moet zinvol zijn voor het leven dat we hier en nu leven. Wat is anders het punt? Op de een of andere manier moet het geworteld zijn in deze waanzinnig pluralistische, digitaal versnelde, zelfdestructieve monster van het consumenten-kapitalisme dat we 'thuis' noemen.
Als de Dalai Lama en zijn monniken hun zand mandala's maken en op hun lange hoorns blazen, lijkt het allemaal heel natuurlijk. Het is hun geërfde cultuur. Ze doen wat Tibetanen doen.
Als niet-Tibetanen proberen te delen in die middeleeuwse eenvoud, is de eenvoud het eerste slachtoffer. Ze passen er niet in. Ze steken als een zere duim. Ze zijn raar.
Toen ik me raar voelde in mijn karmozijnrode gewaden en geschoren hoofd, moest ik dat gevoel onderdrukken om mijn carrière voort te zetten als een monnik. Uiteindelijk bereikten ik en anderen zoals ik een breekpunt.
Deze paar niet. Net zoals u en ik zijn ze producten van een moderne sceptisch en wetenschappelijk onderwijs. Zelfs als we alleen maar middelbaar onderwijs hebben gedaan, zijn we onomkeerbaar niet-middeleeuws. Misschien zijn deze jongens vergeten dat wat hen aantrok in het boeddhisme in de eerste plaats een afwijzing was van hun eigen geërfde religie (of atheïsme).
Bij hen heeft de Boeddha's zoektocht om ideologieën te overstijgen gewoon geworden tot een andere ideologie om aan te hangen en te verdedigen.
Wij, de eikels, bestuderen de Boeddha niet voor zijn zekerheden en garanties, maar voor precies het omgekeerde: we leren om te gedijen in het heldere begrip dat geen geloofssysteem ooit uiteindelijk waar zal zijn, en dat er niets is om te verdedigen. "

Bron:  Facebook-pagina Schettini
De website van Schettini is  HIER  te vinden.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Hoewel het niet in directe zin een reactie is op Schettini, sluit een artikel van Dzongsar Khyentse hier mooi op aan. In 'Dzongsar Khyentse Rinpoche on the “outdated” Tulku system in Tibetan ' benadrukt Dzongsar dat lama meer moeten oefenen in bescheidenheid, het zitten op tronen - al van kleine jongetjes - is niet goed, voor niemand niet.
De opvoeding van tulku's zou heel anders moeten gaan. Nogal revolutionair in het traditionele Tibetaanse wereldje.  Bron:  Patheos 
(Wat de rinpoche niet schrijft natuurlijk is dat we van het tulku-concept zelf af moeten, het heeft m.i.geen zin om in gereïncarneerde lama's te geloven)

=======================================================================

Het boek 'Broken Buddha ' door Shravasti Dhammika

In een discussie over de tekst van Schettini, vooral gericht op het Tibetaans boeddhisme, werd ook het boekje 'Broken Buddha 'van de Theravada-monnik Dhammika genoemd. Daarin wordt het menselijk tekort van Theravada-monniken van binnen uit (Dhammika is zelf monnik en is dat ondanks z'n kritiek ook gebleven) beschreven. De ophef erover is vergelijkbaar met de huidige over Schettini.
Een paar punten: veel monniken zijn lui, laten zich graag door leken verzorgen (en vervoeren). Ze gedragen zich als prinsjes; niet allemaal, maar wel veel. En ze mediteren nauwelijks (en sutta's bestuderen is ook al een uitzondering).

Hier de link .   Met  een discussie erover .   En  de blog van Dhammika .
Ook nu: Engelstalig maar makkelijk leesbaar.

===================================================================

Tenslotte dit:

Het Boeddhistisch Dagblad kan beter het 'Weekblad' gaan worden; zoveel gebeurt er nu niet meer in het boeddhistische wereldje en zoveel energie heeft de redacteur ook niet meer.

Ideetje: een serie 'fantasie-pijen ', door of ten behoeve van leraren zelf bedachte uitrustingen.
Hier een voorbeeld.


===================================================================

Bijlage 1

Passage uit 'Where Buddhism & Yoga Meet '

"Lion’s Roar: Let’s turn this discussion around. What does an on-going yoga practice have to offer Buddhists?

Anna Douglas: In the early years of Spirit Rock, I started a class combining sitting and yoga practice because I knew how much yoga had helped me in learning how to sit still. That class is still going on and we’ve added yoga to all of our retreats as well.
For myself and the students at Spirit Rock, it comes back to people’s relationship to their body. Mindfulness practice really emphasizes the experience of the energetic and sensational aspects — experiencing the body from the inside out. We teach the four foundations of mindfulness, and two of them-mindfulness of feelings and mindfulness of the body-relate directly to the body. We invite people to experience the body from the inside, as sensation, and for many people, that’s a huge leap from their usual way of knowing themselves.

Stephen Cope: That is so true. I often start a yoga class by having people do a little bit of centering, a little bit of meditation. I might say, “Close your eyes and bring your awareness inward,” and I try to help people locate their subtle energy body. And out of a class of fifty people, maybe ten of them will not be able to do that at all.

Anna Douglas: It’s quite difficult for many people. I teach people who literally cannot locate a sensation in their body. It is quite mind boggling to me, but it is true.
Therefore it is said traditionally that yoga is a wonderful preparation for sitting practice, because it helps people to discover a more energetic and sensation-based way of knowing themselves. Yoga helps people to get in their bodies, to be able to sit still, to feel the breath in the body, to be mindful of breathing. That is really valuable because the qualities of consciousness that we are cultivating — calmness, ease, joy, tranquility, stillness — all are partly experienced through the body. They don’t just come through the mind. They have to be felt as part of our living experience.

Sarah Powers: Hatha yoga has the potential to mobilize energy. If you’re just sitting, you don’t utilize certain tissues and they can lose their mobility. That stagnation can impede clarity, even if you are a full-time sitter. Yoga brings a kind of inner energetic clarity.

Anna Douglas: Yes, it awakens energy.

Stephen Cope: I started out with Buddhist practice when I was a stressed-out student. I loved the equanimity I found in meditation after the crazy mind of graduate school. Yoga wasn’t in the picture until I did a sabbatical in 1989 at the Kripalu Center. I didn’t know much about yoga and I was astonished by what I discovered. I found that it deepened my equanimity and all the other factors that I needed in sitting meditation. That was twelve years ago and I’m still at Kripalu. I’ve continued sitting, I’ve continued studying yoga, and I integrate both into my teaching.
What yoga really gave me was the language and understanding of the subtle body and subtle world. I love the yogic teaching about the koshas, the sheathes. It really helps you locate the subtle world of the energy body, the more subtle mental body. There is some really nice mapping in the yogic tradition of that whole world. I have found it incredibly helpful to anchor awareness and mindfulness in that subtle world.
In general, a lot of my students find that a rigorous program of sitting meditation-you know, thirteen hours a day on retreat-is just impossible. So yoga is a kind of meditation in motion for them that begins the basic training of drawing awareness in and locating the inner world.

Lion’s Roar: And on a very simple level, a lot of Buddhists, particularly older Buddhists, are finding that yoga helps them sit longer and more comfortably.

Stephen Cope: I think that is a very good point. I teach at the long retreat at Spirit Rock that Anna teaches every year, and there is a very practical benefit to doing the yoga. The students say, “It is so much easier with the yoga.” It just makes it a lot easier to go deeper.

Anna Douglas: It is like creating space in the body through yoga, which helps to create that sense of space in the mind.

Sarah Powers: The link is the breath. It joins the body and the mind.

Lion’s Roar: Generally we’ve been talking about yoga in the context of mindfulness practice, and vice versa. Are there other Buddhist meditation practices that can be helpful to the yoga practitioner?

Sarah Powers: Vajrayana practice is all about the subtle body-mobilizing the inner fires, understanding how to utilize breath control. The Tibetans have had a kind of yogic practice for as long as they have had tantric Buddhism.

Stephen Cope: I have also found helpful the very precise teachings of jnana (absorption) practice in the Buddhist tradition. The beautiful precision of the teachings on jnana practice has illuminated for me the ancient samadhi practices that are at the core of yoga. It has been an interesting experience to learn more about my own tradition from Buddhism.

Sarah Powers: A number of Zen monasteries have yoga as part of their sesshins as well. Blends are happening.

Lion’s Roar: So does that mean we heading toward a new type of spiritual practice in which these two traditions are combined?

Anna Douglas: I feel that what we are talking about is part of the manifestation of the dharma coming to the West-that all these traditions are meeting here and having a dialogue. What is to come out of it, we don’t know, but I love that there is this kind of integration beginning to happen.

Phillip Moffitt: I agree with Anna that the traditions of the East are getting united in the West. This is a new birth, one that we should all be grateful to participate in and experience the benefits of. It reflects the practical Western mind. Thoreau and Emerson read the Upanishads and all of that, but they brought American practicality to their mysticism. Which is now, all of these years later, blossoming.

Lion’s Roar: But how compatible are these traditions on a philosophical level? For instance, are they different in how they define enlightenment?

Phillip Moffitt: That’s a long discussion.

Anna Douglas: I think hatha yoga and the practice of mindfulness meet in deconstructing the body, in seeing where the holding patterns are and learning to let go.

Stephen Cope: Both traditions have the concept of samskaras (the underlying impulses or intentions that precede actions). The yoga tradition literally fleshed that out. It explores the way in which samskaras are held in the physical body and what their release looks like.

Sarah Powers: Yes, a good term to bring up. Because most yoga classrooms have a lot of craving and aversion, creating samskaras in the way they treat the body.

Phillip Moffitt: Both traditions are liberation-oriented. At a certain point, the map looks quite different because the descriptions of how liberation unfolds are different. But they are both oriented towards liberation, which ultimately can’t be described.
Buddhism, as the Dalai Lama has said, is the science of the mind. You could say that the Forest tradition of Patanjali starts with an exploration through the body. But they both go to body-mind in the end.
I also think it is important to note that neither of these traditions is conversion-oriented. When I am teaching buddhadharma, I do so without any agenda that people should become something different. It is truly the Buddha’s indication to see for yourself, and that same quality is there in the people who are teaching the Patanjali Sutras. Both traditions offer a space for people to have their own experience, whether they are a Christian or a Jew or whatever. It is an exploration of the mind-body.

Anna Douglas: Come see for yourself-that is a teaching that really appeals to Americans."

Bron:  Lions Roar,  'Where Buddhism & Yoga Meet '

===================================================================

Bijlage 2

Inhoudsopgave van 'What is Enlightenment ?' door Dale Wright

Bron: Amazon.com