Twee jaar geleden publiceerde ik over een klein kwantitatief onderzoekje van me naar het aantal Nederlandstalige boeken over boeddhisme en aanverwante onderwerpen, per jaar en (in beperkte mate) per thema.
Zie de pagina Boeken over boeddhisme t/m 2011
Met dezelfde vraagstelling heb ik nu gekeken naar in 2012 en 2013 verschenen nieuwe publicaties, voor zover te vinden bij Bol.com.
Complicerend bij de telling is dat - veel meer dan een paar jaar geleden - van publicaties twee versies zijn verschenen: de papieren versie en de ebook-versie; Bol.com telt die apart maar het zijn dezelfde teksten. De telling van twee jaar geleden en de huidige heb ik gecorrigeerd op het aantal van deze dubbeltellingen.
Ik vergelijk per het aantal boeken per trefwoord tussen enerzijds 2008-2011 (die aanmerkelijk hoger waren dan die van voorafgaande jaren) en anderzijds de jaren 2012 en 2013.
Met het trefwoord 'boeddhisme' zijn er 18 in 2012 verschenen boeken leverbaar; en 19 in 2013.
In de jaren 2008 t/m 2011 waren de aantallen achtereenvolgens 16, 21, 31 en 23.
Met het trefwoord 'boeddha' zijn er 9 in 2012 verschenen boeken leverbaar; en 11 in 2013.
In de jaren 2008 t/m 2011 waren de aantallen achtereenvolgens 6, 6, 11 en 11.
Met het trefwoord 'zen' zijn er 7 in 2012 verschenen boeken leverbaar; en 9 uit 2013.
( Ik heb het me dit keer makkelijk gemaakt.)
In de jaren 2008 t/m 2011 waren de aantallen achtereenvolgens 9, 5, 5 en 8.
Met het trefwoord 'meditatie' zijn er 5 in 2012 verschenen boeken leverbaar; 3 in 2013.
In de jaren 2008 t/m 2011 waren de aantallen achtereenvolgens 4, 1, 1 en 0.
(De indeling in categorieën is door Bol gewijzigd, maar net als twee jaar geleden heb ik geprobeerd alleen boeken over - min of meer - boeddhistische meditatie te selecteren.)
Samenvattend : Bij het trefwoord 'boeddhisme' lijkt er van een daling sprake, bij de andere van een lichte stijging. In totaal (en ruw berekend) is het aantal boeken gelijk gebleven.
Verrassend, vind ik: ik had gezien het stilvallen van de Asoka-productie in dezer jaren een neergang verwacht.
Wel kwam ik nogal wat herdrukken tegen; dus het zijn niet allemaal nieuwe producties..
Opvallend is dat veel van de verkrijgbare boeken geschreven zijn door Thich Nhat Hanh en door (of namens) de Dalai Lama.
Weinig originele teksten, over vernieuwing in het Westers boeddhisme bijvoorbeeld; vooral meer van hetzelfde.
Ondanks alles zou ik zeggen: er is nog genoeg te lezen.
Er is van alles: zelfhulp, gericht op kinderen, op andere specifieke doelgroepen.
Veel voor beginners, weinig voor 'gevorderden'. Een beperkt aantal klassieke teksten en weinig of geen boeddhologie: dat moet dan maar Engelstalig.
zondag 23 februari 2014
dinsdag 11 februari 2014
Waarom ik niet naar de Dalai Lama ga; denk ik
Op 11 en 12 mei is de Dalai Lama in Nederland. Zie de website van de organisatie , vooral bestaand uit BUN-bestuursleden (het hele BUN-raderwerk staat momenteel uiteraard stil).
Op 11 mei geeft hij twee lezingen:
In de ochtend een 'Boeddhistisch onderricht ' over 'De Drie Hoofdzaken van het Pad ';
In de middag een Publieke lezing ' met als thema ' Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering '
Op 12 mei woont hij een seminar over onderwijs bij dat “... draait om de vraag wat voor soort onderwijs er in Nederland nodig zal zijn voor kinderen, middelbare scholieren, studenten en managers zodat er een meer compassievolle samenleving en duurzame economie zullen ontstaan. “
Er zijn drie redenen waarom ik niet naar Rotterdam (mijn geboortestad, daar gaat het niet om) ga die dagen.
In de eerste plaats de vermoedelijke massaliteit van de bijeenkomsten en de bejegening van de Dalai Lama als een popster. Dat adorerende lijkt mij niet heilzaam.
Het kan overigens best zo zijn dat de opkomst tegenvalt; het gaat me om het hypen dat me niet aanstaat. Daar hoort ook bij het zien en gezien worden van 'bekende boeddhisten' en misschien wat 'bekende Nederlanders' die zeggen affiniteit te hebben.
In de tweede plaats zijn boeddhistische traditie. De Dalai Lama is een Tibetaans boeddhist, meer precies een Gelukpa. Ondanks beweringen dat er eigenlijk één boeddhisme is, is dat toch een andere traditie dan de mijne (die ik 'vrijzinnig Theravada' noem)
Net zo als een protestant (op wat professionals en wat nieuwsgierigen na) niet naar een bijeenkomst van de Paus naar Nederland zal gaan, zo geldt dat ook voor mij bij een vajrayaan.
In de derde plaats de thema's.
'Onderwijs' is niet iets waar ik me erg mee bezig houdt, en de Dalai Lama lijkt me ook geen kinderkenner of onderwijsdeskundige.
De strekking van de 'Publieke lezing' staat me echt tegen. Het thema van de lezing: Het gaat over “ 'Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering' staat in het teken van mededogen en het ontwikkelen van ethisch besef en handelen in een seculiere wereld.
... 'Alle grote wereldreligies benadrukken liefde, mededogen, geduld, verdraagzaamheid en vergeving en bevorderen innerlijke waarden. Maar in de wereld van vandaag is ethiek gegrond op religie niet langer afdoende. Daarom raak ik er steeds meer van overtuigd dat het tijd is om een nieuwe manier van denken te vinden over spiritualiteit en ethiek, die verder reikt dan religie alleen.' “
' Verder dan religie alleen ' ? Dat is juist minder ver, zou ik zeggen. En waarom toch die nadruk op het zogenaamd één boodschap brengen door alle religies? Wat is er tegen verschil?
Bedoelt de DL dat dat wat hij zegt ook voor de Tibetanen geldt? Of is het een aangepast verhaal voor Westerse oren? Of om de Christenen te paaien (in de zin van: wees maar niet bang, ik probeer jullie aanhang niet te bekeren) ?
Ik denk dat hij met dubbele tong spreekt: tegen z'n Tibetaanse aanhang en 'echte' boeddhisten z'n Vajrayna-verhaal en tegen Westerlingen een Karen Armstrong-verhaal ('Charter for Compassion'), dat Karen Armstrong trouwens beter kan houden
Fundamenteel is het probleem wat de relatie in dit betoog is tussen zingeving en ethiek.
Misschien is het Boeddhisme (ik blijf het nog maar even met een hoofdletter schrijven) als religie en als filosofie wel voorbij. Stephen Batchelor schrijft bv in een onlangs gepubliceerde nieuwsbrief : “ In July, I signed a contract with Yale University Press for a book that is tentatively titled After Buddhism . This is scheduled for publication in the autumn of 2015. ”
Blijft over het 'Boeddhistisch onderricht' de zondagochtend. Dat vind ik wel de moeite waard, voor mij als buitenstaander t.o.v. het Tibetaans boeddhisme.
Het kan zijn dat daar het aanhoren van de Dharma belangrijker is dan luisteren (en kijken) naar de Dalai Lama, meer dan 's middags.
Uit het programma : “In het onderricht wordt een compleet overzicht gegeven van de belangrijke punten van het pad naar de verlichting: het verlangen naar bevrijding, het altruisme van de verlichte geest en de juiste zienswijze van leegte of zelfloosheid.”
De tekst in het programma en van de gegeven links bieden op zich al het nodige inzicht, en stof tot contemplatie.
Biedt het live beluisteren van een talk extra inzicht? Werkt dat dan dieper? Zal het (voor mij) echt iets nieuws bevatten? Of word ik dan juist meer afgeleid door de ambiance?
In ieder geval zal ter plaatse mediteren (lang, in stilte, aandachtig en geconcentreerd) er niet bij zijn.
Maar misschien wint de nieuwsgierigheid het toch.
PS
In het BoeddhistischDagblad eind december 2013 schreef ik: "... Een belangrijk verschil met het vorige bezoek is ook dat de Dalai Lama niet langer de politiek leider van de Tibetanen (in ballingschap) is, dat is sinds zomer 2011 de verkozen Lobsang Sangay.
De Dalai Lama kan nu komen als boeddhist en als spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten. Voor ons als aanhangers van de scheiding van kerk en staat is dat wel zo zuiver. “
Laten we hopen dat anderen zijn komst niet aangrijpen en toch weer politiek en spiritualiteit op een onjuiste wijze aan elkaar gaan koppelen. Hopelijk blijven ons discussies over een eventueel gesprek van de Dalai Lama met premier Rutte of andere politici bespaard. Niet uit angst voor de Chinezen en niet omdat ik tegen geëngageerd zijn ben (integendeel), maar vanwege de grote waarde die ik hecht aan de scheiding van kerk en staat.
Laten we dan (een vertegenwoordiger van) de Tibetaanse regering in ballingschap naar Nederland uitnodigen voor gesprekken met politici.
Op 11 mei geeft hij twee lezingen:
In de ochtend een 'Boeddhistisch onderricht ' over 'De Drie Hoofdzaken van het Pad ';
In de middag een Publieke lezing ' met als thema ' Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering '
Op 12 mei woont hij een seminar over onderwijs bij dat “... draait om de vraag wat voor soort onderwijs er in Nederland nodig zal zijn voor kinderen, middelbare scholieren, studenten en managers zodat er een meer compassievolle samenleving en duurzame economie zullen ontstaan. “
Er zijn drie redenen waarom ik niet naar Rotterdam (mijn geboortestad, daar gaat het niet om) ga die dagen.
In de eerste plaats de vermoedelijke massaliteit van de bijeenkomsten en de bejegening van de Dalai Lama als een popster. Dat adorerende lijkt mij niet heilzaam.
Het kan overigens best zo zijn dat de opkomst tegenvalt; het gaat me om het hypen dat me niet aanstaat. Daar hoort ook bij het zien en gezien worden van 'bekende boeddhisten' en misschien wat 'bekende Nederlanders' die zeggen affiniteit te hebben.
In de tweede plaats zijn boeddhistische traditie. De Dalai Lama is een Tibetaans boeddhist, meer precies een Gelukpa. Ondanks beweringen dat er eigenlijk één boeddhisme is, is dat toch een andere traditie dan de mijne (die ik 'vrijzinnig Theravada' noem)
Net zo als een protestant (op wat professionals en wat nieuwsgierigen na) niet naar een bijeenkomst van de Paus naar Nederland zal gaan, zo geldt dat ook voor mij bij een vajrayaan.
In de derde plaats de thema's.
'Onderwijs' is niet iets waar ik me erg mee bezig houdt, en de Dalai Lama lijkt me ook geen kinderkenner of onderwijsdeskundige.
De strekking van de 'Publieke lezing' staat me echt tegen. Het thema van de lezing: Het gaat over “ 'Welzijn, Wijsheid en Compassie; een pleidooi voor een seculiere benadering' staat in het teken van mededogen en het ontwikkelen van ethisch besef en handelen in een seculiere wereld.
... 'Alle grote wereldreligies benadrukken liefde, mededogen, geduld, verdraagzaamheid en vergeving en bevorderen innerlijke waarden. Maar in de wereld van vandaag is ethiek gegrond op religie niet langer afdoende. Daarom raak ik er steeds meer van overtuigd dat het tijd is om een nieuwe manier van denken te vinden over spiritualiteit en ethiek, die verder reikt dan religie alleen.' “
' Verder dan religie alleen ' ? Dat is juist minder ver, zou ik zeggen. En waarom toch die nadruk op het zogenaamd één boodschap brengen door alle religies? Wat is er tegen verschil?
Bedoelt de DL dat dat wat hij zegt ook voor de Tibetanen geldt? Of is het een aangepast verhaal voor Westerse oren? Of om de Christenen te paaien (in de zin van: wees maar niet bang, ik probeer jullie aanhang niet te bekeren) ?
Ik denk dat hij met dubbele tong spreekt: tegen z'n Tibetaanse aanhang en 'echte' boeddhisten z'n Vajrayna-verhaal en tegen Westerlingen een Karen Armstrong-verhaal ('Charter for Compassion'), dat Karen Armstrong trouwens beter kan houden
Fundamenteel is het probleem wat de relatie in dit betoog is tussen zingeving en ethiek.
Misschien is het Boeddhisme (ik blijf het nog maar even met een hoofdletter schrijven) als religie en als filosofie wel voorbij. Stephen Batchelor schrijft bv in een onlangs gepubliceerde nieuwsbrief : “ In July, I signed a contract with Yale University Press for a book that is tentatively titled After Buddhism . This is scheduled for publication in the autumn of 2015. ”
Blijft over het 'Boeddhistisch onderricht' de zondagochtend. Dat vind ik wel de moeite waard, voor mij als buitenstaander t.o.v. het Tibetaans boeddhisme.
Het kan zijn dat daar het aanhoren van de Dharma belangrijker is dan luisteren (en kijken) naar de Dalai Lama, meer dan 's middags.
Uit het programma : “In het onderricht wordt een compleet overzicht gegeven van de belangrijke punten van het pad naar de verlichting: het verlangen naar bevrijding, het altruisme van de verlichte geest en de juiste zienswijze van leegte of zelfloosheid.”
De tekst in het programma en van de gegeven links bieden op zich al het nodige inzicht, en stof tot contemplatie.
Biedt het live beluisteren van een talk extra inzicht? Werkt dat dan dieper? Zal het (voor mij) echt iets nieuws bevatten? Of word ik dan juist meer afgeleid door de ambiance?
In ieder geval zal ter plaatse mediteren (lang, in stilte, aandachtig en geconcentreerd) er niet bij zijn.
Maar misschien wint de nieuwsgierigheid het toch.
PS
In het BoeddhistischDagblad eind december 2013 schreef ik: "... Een belangrijk verschil met het vorige bezoek is ook dat de Dalai Lama niet langer de politiek leider van de Tibetanen (in ballingschap) is, dat is sinds zomer 2011 de verkozen Lobsang Sangay.
De Dalai Lama kan nu komen als boeddhist en als spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten. Voor ons als aanhangers van de scheiding van kerk en staat is dat wel zo zuiver. “
Laten we hopen dat anderen zijn komst niet aangrijpen en toch weer politiek en spiritualiteit op een onjuiste wijze aan elkaar gaan koppelen. Hopelijk blijven ons discussies over een eventueel gesprek van de Dalai Lama met premier Rutte of andere politici bespaard. Niet uit angst voor de Chinezen en niet omdat ik tegen geëngageerd zijn ben (integendeel), maar vanwege de grote waarde die ik hecht aan de scheiding van kerk en staat.
Laten we dan (een vertegenwoordiger van) de Tibetaanse regering in ballingschap naar Nederland uitnodigen voor gesprekken met politici.
Abonneren op:
Posts (Atom)